न श्रद्दधासि यदि तन्मम मौनमस्तु
कथ्या निजाप्ततमयैव तवानुभूत्या ।
न स्यात्कनीयसितरा यदि नाम काश्या
राजन्वती मुदिरमण्डनधन्वना भूः ॥
न श्रद्दधासि यदि तन्मम मौनमस्तु
कथ्या निजाप्ततमयैव तवानुभूत्या ।
न स्यात्कनीयसितरा यदि नाम काश्या
राजन्वती मुदिरमण्डनधन्वना भूः ॥
कथ्या निजाप्ततमयैव तवानुभूत्या ।
न स्यात्कनीयसितरा यदि नाम काश्या
राजन्वती मुदिरमण्डनधन्वना भूः ॥
अन्वयः
AI
यदि (त्वम्) न श्रद्दधासि, तत् मम मौनम् अस्तु । (इयं वार्ता) तव निजाप्ततमया अनुभूत्या एव कथ्या । यदि मुदिरमण्डनधन्वना (इन्द्रेण) राजन्वती भूः काश्याः कनीयसितरा न स्यात् नाम (तर्हि किम्) ।
Summary
AI
If you do not believe this, then let me be silent; it should be told only by your own most trusted experience. What if the earth, ruled by Indra whose ornament is the cloud-bow (rainbow), were not inferior to Kashi? (This implies the earth is indeed inferior).
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| श्रद्दधासि | श्रद्दधासि (√धा कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you believe |
| यदि | यदि | if |
| तत् | तद् | then |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| मौनम् | मौन (१.१) | silence |
| अस्तु | अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | let it be |
| कथ्या | कथ्य (√कथ्+ण्यत्+टाप्, १.१) | to be told |
| निजाप्ततमया | निज–आप्ततमा (३.१) | by your own most trusted |
| एव | एव | only |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| अनुभूत्या | अनुभूति (३.१) | by experience |
| न | न | not |
| स्यात् | स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | were |
| कनीयसितरा | कनीयस्तर (१.१) | inferior |
| यदि | यदि | if |
| नाम | नाम | indeed |
| काश्याः | काशी (५.१) | than Kashi |
| राजन्वती | राजन्वत् (१.१) | ruled by a king |
| मुदिरमण्डनधन्वना | मुदिर–मण्डन–धन्वन् (३.१) | by him whose bow has clouds as its ornament (Indra) |
| भूः | भू (१.१) | the earth |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | श्र | द्द | धा | सि | य | दि | त | न्म | म | मौ | न | म | स्तु |
| क | थ्या | नि | जा | प्त | त | म | यै | व | त | वा | नु | भू | त्या |
| न | स्या | त्क | नी | य | सि | त | रा | य | दि | ना | म | का | श्या |
| रा | ज | न्व | ती | मु | दि | र | म | ण्ड | न | ध | न्व | ना | भूः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.