प्रत्यर्थिपार्थिवपयोनिधिमाथमन्थ-
पृथ्वीधरः पृथुरयं मथुराधिनाथः ।
अश्मश्रुजातमनुयाति न शर्वरीशः
श्यामाङ्ककर्बुरवपुर्वदनाब्जमस्य ॥

अन्वयः AI अयम् पृथुः मथुराधिनाथः प्रत्यर्थिपार्थिवपयोनिधिमाथमन्थपृथ्वीधरः (अस्ति) । श्यामाङ्ककर्बुरवपुः शर्वरीशः अस्य वदनाब्जम् अश्मश्रुजातम् न अनुयाति ।

Summary AI This great lord of Mathura is like the Mandara mountain for churning the ocean of rival kings. The moon, whose body is variegated with a dark spot, cannot rival his lotus-like face, which is adorned with a newly grown beard.

पदच्छेदः AI

प्रत्यर्थिपार्थिवपयोनिधिमाथमन्थपृथ्वीधरः	प्रत्यर्थिन्–पार्थिव–पयोनिधि–माथ (√मन्थ्+घञ्)–मन्थ–पृथ्वीधर (१.१)	who is the Mandara mountain for churning the ocean of rival kings
पृथुः	पृथु (१.१)	great
अयम्	इदम् (१.१)	this
मथुराधिनाथः	मथुरा–अधिनाथ (१.१)	lord of Mathura
अश्मश्रुजातम्	अश्मश्रु–जात (२.१)	the growth of a beard
अनुयाति	अनुयाति (अनु√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	rivals/follows
न	न	not
शर्वरीशः	शर्वरी–ईश (१.१)	the moon (lord of the night)
श्यामाङ्ककर्बुरवपुः	श्याम–अङ्क–कर्बुर–वपुस् (१.१)	whose body is variegated with a dark spot
वदनाब्जम्	वदन–अब्ज (२.१)	lotus-face
अस्य	इदम् (६.१)	his

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
प्र	त्य	र्थि	पा	र्थि	व	प	यो	नि	धि	मा	थ	म	न्थ
पृ	थ्वी	ध	रः	पृ	थु	र	यं	म	थु	रा	धि	ना	थः
अ	श्म	श्रु	जा	त	म	नु	या	ति	न	श	र्व	री	शः
श्या	मा	ङ्क	क	र्बु	र	व	पु	र्व	द	ना	ब्ज	म	स्य
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect