एतां कुमारनिपुणां पुनरप्यभाणी-
द्वाणी सरोजमुखि निर्भरमारभस्व ।
अस्मिन्नसंकुचितपङ्कजसख्यशिक्षा-
निष्णातदृष्टिपरिरम्भविजृम्भितानि ॥

अन्वयः AI सरोजमुखि! वाणी एताम् कुमारनिपुणाम् पुनः अपि अभाणीत् - अस्मिन् (नृपे) असंकुचितपङ्कजसख्यशिक्षानिष्णातदृष्टिपरिरम्भविजृम्भितानि (दृष्टिविलासान्) निर्भरम् आरभस्व ।

Summary AI O lotus-faced one! The goddess of speech, Saraswati, again spoke to Damayanti, who was an expert in assessing princes: "On this king, begin to bestow abundantly the playful glances of your eyes, which are skilled in the art of friendship with a fully blossomed lotus and are expanded by embraces."

पदच्छेदः AI

एताम्	एतद् (२.१)	to this
कुमारनिपुणाम्	कुमार–निपुणा (२.१)	expert in describing princes
पुनः	पुनर्	again
अपि	अपि	also
अभाणीत्	अभाणीत् (√भण् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	spoke
वाणी	वाणी (१.१)	the goddess of speech
सरोजमुखि	सरोजमुखि (८.१)	O lotus-faced one
निर्भरम्	निर्भरम्	abundantly
आरभस्व	आरभस्व (आ√रभ् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	begin
अस्मिन्	इदम् (७.१)	on this (king)
असंकुचितपङ्कजसख्यशिक्षानिष्णातदृष्टिपरिरम्भविजृम्भितानि	असंकुचित (√सङ्कुच्+क्त)–पङ्कज–सख्य–शिक्षा–निष्णात (नि√स्ना+क्त)–दृष्टि–परिरम्भ (परि√रभ्+घञ्)–विजृम्भित (वि√जृम्भ्+क्त, २.३)	the playful actions expanded by the embraces of your eyes, which are skilled in the art of friendship with a fully blossomed lotus

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ए	तां	कु	मा	र	नि	पु	णां	पु	न	र	प्य	भा	णी
द्वा	णी	स	रो	ज	मु	खि	नि	र्भ	र	मा	र	भ	स्व
अ	स्मि	न्न	सं	कु	चि	त	प	ङ्क	ज	स	ख्य	शि	क्षा
नि	ष्णा	त	दृ	ष्टि	प	रि	र	म्भ	वि	जृ	म्भि	ता	नि
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect