औदास्यसंविदवलम्बितशून्यमुद्रा-
मस्मिन्दृशोर्निपतितामवगम्य भैम्याः ।
स्वेनैव जन्यजनतान्यमजीगमत्तां
सुज्ञं प्रतीङ्गितविभावनमेव वाचः ॥

अन्वयः AI जन्यजनता, अस्मिन् (भूपे) निपतिताम् भैम्याः दृशोः औदास्य-संविद्-अवलम्बित-शून्य-मुद्राम् अवगम्य, स्वेन एव ताम् अन्यम् अजीगमत् । सुज्ञम् प्रति इङ्गितविभावनम् एव वाचः (भवन्ति) ।

Summary AI Understanding from Bhaimi's eyes the vacant expression of indifference she cast upon this king, the group of attendants, on their own accord, moved her on to the next one. Indeed, for the intelligent, understanding gestures is as good as hearing words.

पदच्छेदः AI

औदास्यसंविदवलम्बितशून्यमुद्राम्	औदास्य–संविद्–अवलम्बित–शून्य–मुद्रा (२.१)	the vacant expression adopted due to the feeling of indifference
अस्मिन्	इदम् (७.१)	on this (king)
दृशोः	दृश् (६.२)	of her two eyes
निपतिताम्	निपतित (नि√पत्+क्त, २.१)	fallen
अवगम्य	अवगम्य (अव√गम्+ल्यप्)	having understood
भैम्याः	भैमी (६.१)	of Bhaimi
स्वेन	स्व (३.१)	by its own
एव	एव	itself
जन्यजनता	जन्य–जनता (१.१)	the group of attendants
अन्यम्	अन्य (२.१)	to another (king)
अजीगमत्	अजीगमत् (√गम् +णिच् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	caused to go
ताम्	तद् (२.१)	her
सुज्ञम्	सुज्ञ (२.१)	an intelligent person
प्रति	प्रति	towards
इङ्गितविभावनम्	इङ्गित–विभावन (१.१)	understanding gestures
एव	एव	indeed
वाचः	वाच् (१.३)	are words

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
औ	दा	स्य	सं	वि	द	व	ल	म्बि	त	शू	न्य	मु	द्रा
म	स्मि	न्दृ	शो	र्नि	प	ति	ता	म	व	ग	म्य	भै	म्याः
स्वे	नै	व	ज	न्य	ज	न	ता	न्य	म	जी	ग	म	त्तां
सु	ज्ञं	प्र	ती	ङ्गि	त	वि	भा	व	न	मे	व	वा	चः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect