उद्देशपर्वण्यपि लक्षणेऽपि
द्विधोदितैः षोडशभिः पदार्थैः ।
आन्वीक्षिकीं यद्दशनद्विमालीं
तां मुक्तिकामाकलितां प्रतीमः ॥
उद्देशपर्वण्यपि लक्षणेऽपि
द्विधोदितैः षोडशभिः पदार्थैः ।
आन्वीक्षिकीं यद्दशनद्विमालीं
तां मुक्तिकामाकलितां प्रतीमः ॥
द्विधोदितैः षोडशभिः पदार्थैः ।
आन्वीक्षिकीं यद्दशनद्विमालीं
तां मुक्तिकामाकलितां प्रतीमः ॥
अन्वयः
AI
उद्देश-पर्वणि अपि लक्षणे अपि द्विधा-उदितैः षोडशभिः पदार्थैः मुक्ति-कामा-आकलिताम् ताम् आन्वीक्षिकीम् यत्-दशन-द्वि-मालीम् (इति) प्रतीमः ।
Summary
AI
We recognize her two rows of teeth as the science of logic (Nyāya), which is characterized by its sixteen categories stated in two ways—enumeration and definition—and is pursued by those desiring liberation (mukti), just as her teeth are pearly white (mukta).
पदच्छेदः
AI
| उद्देशपर्वणि | उद्देश–पर्वन् (७.१) | in the section of enumeration |
| अपि | अपि | also |
| लक्षणे | लक्षण (७.१) | in the section of definition |
| अपि | अपि | also |
| द्विधोदितैः | द्विधा–उदित (√वद्+क्त, ३.३) | stated in two ways |
| षोडशभिः | षोडशन् (३.३) | by the sixteen |
| पदार्थैः | पदार्थ (३.३) | by the categories |
| आन्वीक्षिकीम् | आन्वीक्षिकी (२.१) | the science of logic (Nyāya) |
| यद्दशनद्विमालीम् | यद्–दशन–द्वि–मालिन् (२.१) | her two rows of teeth |
| ताम् | तद् (२.१) | that |
| मुक्तिकामाकलितां | मुक्ति–काम–आकलित (आ√कॄ+क्त, २.१) | possessed by the desire for liberation |
| प्रतीमः | प्रतीमः (प्रति√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. बहु.) | we understand |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| उ | द्दे | श | प | र्व | ण्य | पि | ल | क्ष | णे | ऽपि |
| द्वि | धो | दि | तैः | षो | ड | श | भिः | प | दा | र्थैः |
| आ | न्वी | क्षि | कीं | य | द्द | श | न | द्वि | मा | लीं |
| तां | मु | क्ति | का | मा | क | लि | तां | प्र | ती | मः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.