अष्टौ तदाष्टासु हरित्सु दृष्टीः
सदो दिदृक्षुर्निदिदेश देवः ।
लैङ्गीमदृष्ट्वापि शिरःश्रियं यो
दृष्टौ मृषावादितकेतकीकः ॥
अष्टौ तदाष्टासु हरित्सु दृष्टीः
सदो दिदृक्षुर्निदिदेश देवः ।
लैङ्गीमदृष्ट्वापि शिरःश्रियं यो
दृष्टौ मृषावादितकेतकीकः ॥
सदो दिदृक्षुर्निदिदेश देवः ।
लैङ्गीमदृष्ट्वापि शिरःश्रियं यो
दृष्टौ मृषावादितकेतकीकः ॥
अन्वयः
AI
यः लैङ्गीम् शिरः-श्रियम् अदृष्ट्वा अपि दृष्टौ मृषा-वादित-केतकीकः (अभवत्), सः देवः तदा सदः दिदृक्षुः अष्टासु हरित्सु अष्टौ दृष्टीः निदिदेश ।
Summary
AI
That god (Brahma), who was once made to lie about seeing a Ketaki flower on the top of Shiva's Linga, then, desiring to see the whole assembly, directed his eight eyes (from his four heads) into the eight directions.
पदच्छेदः
AI
| अष्टौ | अष्टन् (२.३) | eight |
| तदा | तदा | then |
| अष्टासु | अष्टन् (७.३) | in eight |
| हरित्सु | हरित् (७.३) | directions |
| दृष्टीः | दृष्टि (२.३) | gazes |
| सदः | सदस् (२.१) | the assembly |
| दिदृक्षुः | दिदृक्षु (√दृश्+सन्+उ, १.१) | desirous of seeing |
| निदिदेश | निदिदेश (निर्√दिश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | directed |
| देवः | देव (१.१) | the god (Brahma) |
| लैङ्गीम् | लैङ्गी (२.१) | related to the Linga |
| अदृष्ट्वा | अदृष्ट्वा (√दृश्+क्त्वा) | without seeing |
| अपि | अपि | even |
| शिरःश्रियम् | शिरस्–श्री (२.१) | the glory of the head |
| यः | यद् (१.१) | who |
| दृष्टौ | दृष्टि (७.१) | in sight |
| मृषावादितकेतकीकः | मृषा–वादित–केतकीक (१.१) | one who was made to falsely speak of a Ketaki flower |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ष्टौ | त | दा | ष्टा | सु | ह | रि | त्सु | दृ | ष्टीः |
| स | दो | दि | दृ | क्षु | र्नि | दि | दे | श | दे | वः |
| लै | ङ्गी | म | दृ | ष्ट्वा | पि | शि | रः | श्रि | यं | यो |
| दृ | ष्टौ | मृ | षा | वा | दि | त | के | त | की | कः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.