पूर्णेन्दुमास्यं विदधुः पुनस्ते
पुनर्मुखीचक्रुरनिद्रमब्जम् ।
स्ववक्त्रमादर्शतलेऽथ दर्शं
दर्शं बभञ्जुर्न तथातिमञ्जु ॥

अन्वयः AI ते पुनः आस्यम् पूर्ण-इन्दुम् विदधुः, पुनः अनिद्रम् अब्जम् मुखीचक्रुः । अथ आदर्श-तले स्ववक्त्रम् दर्शम् दर्शम् (दृष्ट्वा) तथा अतिमञ्जु न (इति मत्वा) बभञ्जुः ।

Summary AI Those kings repeatedly considered their own faces to be the full moon and a blooming lotus to be their face. Then, looking at their own faces again and again in a mirror, they broke the mirrors, finding their reflections not as exceedingly beautiful as they had imagined.

पदच्छेदः AI

पूर्णेन्दुम्	पूर्ण–इन्दु (२.१)	the full moon
आस्यम्	आस्य (२.१)	(their) face
विदधुः	विदधुः (वि√धा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they made
पुनः	पुनर्	again
ते	तद् (१.३)	they
पुनः	पुनर्	again
मुखीचक्रुः	मुखीचक्रुः (√मुखी-कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	made it the face of
अनिद्रम्	अनिद्र (२.१)	a sleepless (blooming)
अब्जम्	अब्ज (२.१)	lotus
स्ववक्त्रम्	स्व–वक्त्र (२.१)	their own face
आदर्शतले	आदर्श–तल (७.१)	on the surface of a mirror
अथ	अथ	then
दर्शं	दर्शम् (√दृश्+णमुल्)	looking
दर्शं	दर्शम् (√दृश्+णमुल्)	and looking
बभञ्जुः	बभञ्जुः (√भञ्ज् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they broke (the mirrors)
न	न	not
तथा	तथा	so
अतिमञ्जु	अति–मञ्जु (१.१)	exceedingly beautiful

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
पू	र्णे	न्दु	मा	स्यं	वि	द	धुः	पु	न	स्ते
पु	न	र्मु	खी	च	क्रु	र	नि	द्र	म	ब्जम्
स्व	व	क्त्र	मा	द	र्श	त	ले	ऽथ	द	र्शं
द	र्शं	ब	भ	ञ्जु	र्न	त	था	ति	म	ञ्जु

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect