इयमियमधिरथ्यं याति नेपथ्यमञ्जु-
र्विशतिविशति वेदीमुर्वशी सेयमुर्व्याः ।
इति जनजनितैः सानन्दनादैर्विजघ्ने
नलहृदि परभैमीवर्णनाकर्णनाप्तिः ॥
इयमियमधिरथ्यं याति नेपथ्यमञ्जु-
र्विशतिविशति वेदीमुर्वशी सेयमुर्व्याः ।
इति जनजनितैः सानन्दनादैर्विजघ्ने
नलहृदि परभैमीवर्णनाकर्णनाप्तिः ॥
र्विशतिविशति वेदीमुर्वशी सेयमुर्व्याः ।
इति जनजनितैः सानन्दनादैर्विजघ्ने
नलहृदि परभैमीवर्णनाकर्णनाप्तिः ॥
अन्वयः
AI
'इयम् इयम् नेपथ्य-मञ्जुः अधिरथ्यम् याति, सा इयम् उर्व्याः उर्वशी वेदीम् विशति विशति' इति जन-जनितैः स-आनन्द-नादैः नल-हृदि पर-भैमी-वर्णना-आकर्णन-आप्तिः विजघ्ने।
Summary
AI
'Here she comes, lovely in her attire, along the road! This Urvashi of the earth is entering the platform!' — with such joyous shouts from the people, the opportunity for Nala's heart to hear the description of the supreme Damayanti was obstructed.
पदच्छेदः
AI
| इयम् | इदम् (१.१) | this one |
| इयम् | इदम् (१.१) | this one |
| अधिरथ्यम् | अधिरथ्यम् | along the main road |
| याति | याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | goes |
| नेपथ्य-मञ्जुः | नेपथ्य–मञ्जु (१.१) | lovely in her attire |
| विशति | विशति (√विश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | enters |
| विशति | विशति (√विश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | enters |
| वेदीम् | वेदी (२.१) | the platform |
| उर्वशी | उर्वशी (१.१) | Urvashi |
| सा | तद् (१.१) | she |
| इयम् | इदम् (१.१) | this one |
| उर्व्याः | उर्वी (६.१) | of the earth |
| इति | इति | thus |
| जन-जनितैः | जन–जनित (३.३) | produced by the people |
| स-आनन्द-नादैः | स–आनन्द–नाद (३.३) | with joyous shouts |
| विजघ्ने | विजघ्ने (वि√हन् भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was obstructed |
| नल-हृदि | नल–हृद् (७.१) | in Nala's heart |
| पर-भैमी-वर्णना-आकर्णन-आप्तिः | पर–भैमी–वर्णना–आकर्णन–आप्ति (१.१) | the attainment of hearing the description of the supreme Bhaimi |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| इ | य | मि | य | म | धि | र | थ्यं | या | ति | ने | प | थ्य | म | ञ्जु |
| र्वि | श | ति | वि | श | ति | वे | दी | मु | र्व | शी | से | य | मु | र्व्याः |
| इ | ति | ज | न | ज | नि | तैः | सा | न | न्द | ना | दै | र्वि | ज | घ्ने |
| न | ल | हृ | दि | प | र | भै | मी | व | र्ण | ना | क | र्ण | ना | प्तिः |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.