नमः करेभ्योऽस्तु विधेर्न वास्तु
स्पृष्टं धियाप्यस्य न किं पुनस्तैः ।
स्पर्शादिदं स्याल्लुलितं हि शिल्पं
मनोभुवोऽनङ्गतयानुरूपम् ॥

अन्वयः AI विधेः करेभ्यः नमः अस्तु वा न अस्तु। अस्य (शरीरस्य) धिया अपि स्पृष्टम् न (संभवति), किम् पुनः तैः (करैः)? हि इदम् शिल्पम् स्पर्शात् लुलितम् स्यात्, (अतः इदम्) अनङ्गतया मनोभुवः अनुरूपम् (अस्ति)।

Summary AI Salutations to the Creator's hands, or not. This creation cannot be touched even by the mind, let alone by his hands. Indeed, this work of art would be spoiled by touch; hence, it is a fitting creation for the bodiless God of Love, Kama.

पदच्छेदः AI

नमः	नमस्	salutation
करेभ्यः	कर (४.३)	to the hands
अस्तु	अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be
विधेः	विधि (६.१)	of the Creator
न	न	not
वा	वा	or
अस्तु	अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be
स्पृष्टम्	स्पृष्ट (√स्पृश्+क्त, १.१)	touched
धिया	धी (३.१)	by the mind
अपि	अपि	even
अस्य	इदम् (६.१)	of this (body)
न	न	not
किम्	किम्	what
पुनः	पुनर्	then
तैः	तद् (३.३)	by them (the hands)
स्पर्शात्	स्पर्श (५.१)	from touch
इदम्	इदम् (१.१)	this
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would be
लुलितम्	लुलित (√लुल्+क्त, १.१)	damaged
हि	हि	because
शिल्पम्	शिल्प (१.१)	work of art
मनोभुवः	मनोभू (६.१)	of the mind-born (Kama)
अनङ्गतया	अनङ्गता (३.१)	due to his bodilessness
अनुरूपम्	अनुरूप (१.१)	suitable

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
न	मः	क	रे	भ्यो	ऽस्तु	वि	धे	र्न	वा	स्तु
स्पृ	ष्टं	धि	या	प्य	स्य	न	किं	पु	न	स्तैः
स्प	र्शा	दि	दं	स्या	ल्लु	लि	तं	हि	शि	ल्पं
म	नो	भु	वो	ऽन	ङ्ग	त	या	नु	रू	पम्

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect