जागर्ति मर्त्येषु तुलार्थमस्या
योग्येति योग्यानुपलम्भनं नः ।
यद्यस्ति नाके भुवनेऽथ वाध-
स्तदा न कौतस्कुतलोकबाधः ॥

अन्वयः AI मर्त्येषु अस्याः तुलार्थम् योग्या (काचित् स्त्री) (नास्ति) इति नः योग्यानुपलम्भनम् जागर्ति। यदि नाके भुवने अथ वा अधः (योग्या) अस्ति, तदा कौतस्कुत-लोक-बाधः न (स्यात्)।

Summary AI The fact that 'among mortals, there is no one suitable for comparison with her' is established for us by the valid non-perception of such a person. If such a match existed in heaven, on earth, or in the netherworld, then there would be no contradiction with the testimony of people from any of those realms.

पदच्छेदः AI

जागर्ति	जागर्ति (√जागृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	exists
मर्त्येषु	मर्त्य (७.३)	among mortals
तुलार्थम्	तुलार्थम्	for the sake of comparison
अस्याः	इदम् (६.१)	of her
योग्या	योग्य (१.१)	a suitable one
इति	इति	thus
योग्य-अनुपलम्भनम्	योग्य–अनुपलम्भन (१.१)	the non-perception of a suitable one
नः	अस्मद् (६.३)	of us
यदि	यदि	if
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	exists
नाके	नाक (७.१)	in heaven
भुवने	भुवन (७.१)	in the world
अथ	अथ	or
वा	वा	or
अधः	अधस्	below
तदा	तदा	then
न	न	not
कौतस्कुत-लोक-बाधः	कौतस्कुत–लोक–बाध (१.१)	contradiction with people from anywhere

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
जा	ग	र्ति	म	र्त्ये	षु	तु	ला	र्थ	म	स्या
यो	ग्ये	ति	यो	ग्या	नु	प	ल	म्भ	नं	नः
य	द्य	स्ति	ना	के	भु	व	ने	ऽथ	वा	ध
स्त	दा	न	कौ	त	स्कु	त	लो	क	बा	धः

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect