पद्मान्हिमे प्रावृषि खञ्जरीटा-
न्क्षिप्नुर्यमादाय विधिः क्वचित्तान् ।
सारेण तेन प्रतिवर्षमुच्चैः
पुष्णाति दृष्टिद्वयमेतदीयम् ॥
पद्मान्हिमे प्रावृषि खञ्जरीटा-
न्क्षिप्नुर्यमादाय विधिः क्वचित्तान् ।
सारेण तेन प्रतिवर्षमुच्चैः
पुष्णाति दृष्टिद्वयमेतदीयम् ॥
न्क्षिप्नुर्यमादाय विधिः क्वचित्तान् ।
सारेण तेन प्रतिवर्षमुच्चैः
पुष्णाति दृष्टिद्वयमेतदीयम् ॥
अन्वयः
AI
विधिः हिमे पद्मान् प्रावृषि खञ्जरीटान् च क्वचित् क्षिप्नुः (सन्), तान् आदाय तेन सारेण प्रतिवर्षम् उच्चैः एतदीयम् दृष्टिद्वयम् पुष्णाति।
Summary
AI
The Creator, who is accustomed to casting away lotuses in winter and wagtails in the rainy season, takes them back from somewhere and with their essence, greatly nourishes her pair of eyes every year.
पदच्छेदः
AI
| पद्मान् | पद्म (२.३) | lotuses |
| हिमे | हिम (७.१) | in winter |
| प्रावृषि | प्रावृष् (७.१) | in the rainy season |
| खञ्जरीटान् | खञ्जरीट (२.३) | wagtails |
| क्षिप्नुः | क्षिप्नु (√क्षिप्+इष्णुच्, १.१) | one who throws |
| यम् | यद् (२.१) | which |
| आदाय | आदाय (आ√दा+ल्यप्) | having taken |
| विधिः | विधि (१.१) | the Creator |
| क्वचित् | क्वचित् | somewhere |
| तान् | तद् (२.३) | them |
| सारेण | सार (३.१) | with the essence |
| तेन | तद् (३.१) | by that |
| प्रतिवर्षम् | प्रतिवर्षम् | every year |
| उच्चैः | उच्चैस् | greatly |
| पुष्णाति | पुष्णाति (√पुष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | nourishes |
| दृष्टिद्वयम् | दृष्टि–द्वय (२.१) | the pair of eyes |
| एतदीयम् | एतदीय (२.१) | belonging to her |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प | द्मा | न्हि | मे | प्रा | वृ | षि | ख | ञ्ज | री | टा |
| न्क्षि | प्नु | र्य | मा | दा | य | वि | धिः | क्व | चि | त्तान् |
| सा | रे | ण | ते | न | प्र | ति | व | र्ष | मु | च्चैः |
| पु | ष्णा | ति | दृ | ष्टि | द्व | य | मे | त | दी | यम् |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.