अलिस्रजा कुड्मलमुच्चशेखरं
निपीय चाम्पेयमधीरया धिया ।
स धूमकेतुं विषदे वियोगिना-
मुदीतमातङ्कितवानशङ्कत ॥
अलिस्रजा कुड्मलमुच्चशेखरं
निपीय चाम्पेयमधीरया धिया ।
स धूमकेतुं विषदे वियोगिना-
मुदीतमातङ्कितवानशङ्कत ॥
निपीय चाम्पेयमधीरया धिया ।
स धूमकेतुं विषदे वियोगिना-
मुदीतमातङ्कितवानशङ्कत ॥
अन्वयः
AI
सः अधीरया धिया अलिस्रजा उच्चशेखरं चाम्पेयं कुड्मलं निपीय, वियोगिनां विषदे उदीतं धूमकेतुम् (इति) आतङ्कितवान् (सन्) अशङ्कत ।
Summary
AI
With an unsteady mind, Nala saw a high-crested Champaka bud surrounded by a garland of bees. Becoming apprehensive, he suspected it to be an inauspicious comet that had risen to torment separated lovers.
पदच्छेदः
AI
| अलिस्रजा | अलि–स्रज् (३.१) | by a garland of bees |
| कुड्मलम् | कुड्मल (२.१) | the bud |
| उच्चशेखरम् | उच्च–शेखर (२.१) | high-crested |
| निपीय | निपीय (नि√पा+ल्यप्) | having drunk/seen |
| चाम्पेयम् | चाम्पेय (२.१) | of the Champaka flower |
| अधीरया | अधीर (३.१) | unsteady |
| धिया | धी (३.१) | with the mind |
| सः | तद् (१.१) | He (Nala) |
| धूमकेतुम् | धूमकेतु (२.१) | a comet |
| विषदे | विषद् (७.१) | in the poison (i.e., a torment) |
| वियोगिनाम् | वियोगिन् (६.३) | of the separated lovers |
| उदीतम् | उदीत (उत्√इ+क्त, २.१) | risen |
| आतङ्कितवान् | आतङ्कितवत् (आ√तङ्क्+क्तवतु, १.१) | became apprehensive |
| अशङ्कत | अशङ्कत (√शङ्क् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | suspected |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | लि | स्र | जा | कु | ड्म | ल | मु | च्च | शे | ख | रं |
| नि | पी | य | चा | म्पे | य | म | धी | र | या | धि | या |
| स | धू | म | के | तुं | वि | ष | दे | वि | यो | गि | ना |
| मु | दी | त | मा | त | ङ्कि | त | वा | न | श | ङ्क | त |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.