धनुर्मधुस्विन्नकरोऽपि भीमजा-
परं परागैस्तव धूलिहस्तयन्
प्रसूनधन्वा शरसात्करोति
मामिति क्रुधाक्रुश्यत तेन कैतक्-
अम्

अन्वयः AI दशा-विपाकम् कृच्छ्रम् गतः अपि (तव) त्वदीयम् चेतः धर्मात् न स्खलतु । पुण्यम् अमुञ्चतः अनन्य-भक्तेः (तव) त्रि-वर्गः स्व-हस्त-वास्तव्यः इव (भविष्यति) ।

Summary AI Yama's boon continued: "Even when you have fallen into hardship due to the turn of fate, may your mind not swerve from righteousness. For one who does not abandon merit and has unwavering devotion, the three aims of life will be as if residing in his own hand."

पदच्छेदः AI

कृच्छ्रम्	कृच्छ्र (२.१)	hardship
गतस्य	गत (√गम्+क्त, ६.१)	of one who has gone
अपि	अपि	even
दशाविपाकम्	दशा–विपाक (२.१)	the consequence of fate
धर्मात्	धर्म (५.१)	from righteousness
न	न	not
चेतः	चेतस् (१.१)	mind
स्खलतु	स्खलतु (√स्खल् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may it swerve
त्वदीयम्	त्वदीय (१.१)	your
अमुञ्चतः	अमुञ्चत् (√मुच्+नञ्+शतृ, ६.१)	of one not abandoning
पुण्यम्	पुण्य (२.१)	merit
अनन्यभक्तेः	अनन्यभक्ति (६.१)	of one with unwavering devotion
स्वहस्तवास्तव्यः	स्वहस्तवास्तव्य (१.१)	residing in one's own hand
इव	इव	like
त्रिवर्गः	त्रिवर्ग (१.१)	the group of three

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
ध	नु	र्म	धु	स्वि	न्न	क	रो	ऽपि	भी	म	जा
प	रं	प	रा	गै	स्त	व	धू	लि	ह	स्त	यन्
प्र	सू	न	ध	न्वा	श	र	सा	त्क	रो	ति	मा
मि	ति	क्रु	धा	क्रु	श्य	त	ते	न	कै	त	कम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect