स्मरात्परासोरनिमेषलोचना-
द्बिभेमि तद्भिन्नमुदाहरेति सा ।
जनेन यूनः स्तुवता तदास्पदे
निदर्शनं नैषधमभ्यषेचयत् ॥

अन्वयः AI सा, "परासोः अनिमेषलोचनात् स्मरात् बिभेमि, तत् भिन्नम् उदाहर" इति (उक्त्वा), यूनः स्तुवता जनेन तदास्पदे नैषधम् निदर्शनम् अभ्यषेचयत्।

Summary AI Saying, "I am afraid of the bodiless Kama and of gods with unwinking eyes; speak of someone different (a mortal)," she, in response to people praising various youths, established Nala as the prime example of a desirable man.

पदच्छेदः AI

स्मरात्	स्मर (५.१)	from Kama (god of love)
परासोः	परासु (५.१)	from the bodiless one
अनिमेषलोचनात्	अनिमेष–लोचन (५.१)	from one with unwinking eyes (a god)
बिभेमि	बिभेमि (√भी कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I am afraid
तत्	तद् (२.१)	from that
भिन्नम्	भिन्न (√भिद्+क्त, २.१)	different (i.e., a mortal)
उदाहर	उदाहर (उद्+आ√हृ कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	speak of
इति	इति	thus
सा	तद् (१.१)	she
जनेन	जन (३.१)	by the people
यूनः	युवन् (२.३)	youths
स्तुवता	स्तुवत् (√स्तु+शतृ, ३.१)	praising
तदास्पदे	तद्–आस्पद (७.१)	on that subject
निदर्शनम्	निदर्शन (२.१)	as an example
नैषधम्	नैषध (२.१)	Nala, king of Nishadha
अभ्यषेचयत्	अभ्यषेचयत् (अभि√सिच् +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	anointed/established

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
स्म	रा	त्प	रा	सो	र	नि	मे	ष	लो	च	ना
द्बि	भे	मि	त	द्भि	न्न	मु	दा	ह	रे	ति	सा
ज	ने	न	यू	नः	स्तु	व	ता	त	दा	स्प	दे
नि	द	र्श	नं	नै	ष	ध	म	भ्य	षे	च	यत्
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect