श्रियास्य योग्याहमिति स्वमीक्षितुं
करे तमालोक्य सुरूपया धृतः ।
विहाय भैमीमपदर्पया कया
न दर्पणः श्वासमलीमसः कृतः ॥

अन्वयः AI सुरूपया अपदर्पया कया श्रिया अस्य योग्या अहम् इति स्वम् ईक्षितुम् करे तम् (दर्पणम्) आलोक्य, भैमीम् विहाय, धृतः दर्पणः श्वासमलीमसः न कृतः?
Summary AI Which beautiful woman, seeking to see in a mirror held in her hand if she was worthy of Nala's beauty, did not, upon realizing only Damayanti was a match, soil that mirror with her sighs of despair, her pride thus vanquished?
पदच्छेदः AI
श्रियाश्री (३.१) by beauty
अस्यइदम् (६.१) of this one (Nala)
योग्यायोग्य (१.१) worthy
अहम्अस्मद् (१.१) I
इतिइति thus
स्वम्स्व (२.१) oneself
ईक्षितुम्ईक्षितुम् (√ईक्ष्+तुमुन्) to see
करेकर (७.१) in the hand
तम्तद् (२.१) that
आलोक्यआलोक्य (आ√लोक्+ल्यप्) having seen
सुरूपयासुरूप (३.१) by a beautiful woman
धृतःधृत (√धृ+क्त, १.१) held
विहायविहाय (वि√हा+ल्यप्) leaving aside
भैमीम्भैमी (२.१) Damayanti
अपदर्पयाअपदर्प (३.१) by one whose pride is gone
कयाकिम् (३.१) by which woman
not
दर्पणःदर्पण (१.१) the mirror
श्वासमलीमसःश्वासमलीमस (१.१) soiled by breath
कृतःकृत (√कृ+क्त, १.१) was made
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
श्रि या स्य यो ग्या मि ति स्व मी क्षि तुं
रे मा लो क्य सु रू या धृ तः
वि हा भै मी र्प या या
र्प णः श्वा ली सः कृ तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.