न का निशि स्वप्नगतं ददर्श तं
जगाद गोत्रस्खलिते च का न तम् ।
तदात्मताध्यातधवा रते च का
चकार वा न स्वमनोभवोद्भवम् ॥

अन्वयः AI निशि का स्त्री तम् स्वप्न-गतम् न ददर्श? गोत्र-स्खलिते च का तम् न जगाद? रते च तत्-आत्मता-ध्यात-धवा का वा स्व-मनोभव-उद्भवम् न चकार?
Summary AI Which woman did not see him in her dreams at night? Which woman did not utter his name in a slip of the tongue? And which woman, while making love to her husband, did not imagine him to be Nala and experience a union born of her own desire? (Implying, all of them did).
पदच्छेदः AI
नन not
काकिम् (१.१) Which woman
निशिनिशा (७.१) at night
स्वप्नगतंस्वप्न–गत (२.१) him who appeared in a dream
ददर्शददर्श (√दृश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) see
तंतद् (२.१) him
जगादजगाद (√गद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) utter the name of
गोत्रस्खलितेगोत्र–स्खलित (७.१) in a slip of the tongue regarding the name
चच and
काकिम् (१.१) which woman
नन not
तम्तद् (२.१) him
तदात्मताध्यातधवातद्–आत्मता–ध्यात (√ध्यै+क्त)–धव (१.१) she who meditated upon her husband as being him
रतेरति (७.१) in the act of love
चच and
काकिम् (१.१) which woman
चकारचकार (√कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) did
वावा or
नन not
स्वमनोभवोद्भवम्स्व–मनोभव–उद्भव (२.१) the birth of her own love (imagined union)
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२
न का नि शि स्व प्न ग तं द द र्श तं
ज गा द गो त्र स्ख लि ते च का न तम्
त दा त्म ता ध्या त ध वा र ते च का
च का र वा न स्व म नो भ वो द्भ वम्
ज त ज र

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

A dual-purpose Mahākāvya that narrates the story of Rāma while illustrating the rules of Vyākaraṇa
महाभारतम् वेदव्यासः

The world's longest epic chronicling the events and aftermath of the Kurukṣetra War and the destinies of the Kauravas and Pāṇḍavas
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect