अदस्तदाकर्णि फलाढ्यजीवितं
दृशोर्द्वयं नस्तदवीक्षि चाफलम् ।
इति स्म चक्षुःश्रवसां प्रिया नले
स्तुवन्ति निन्दन्ति हृदा तदात्मनः ॥

अन्वयः AI चक्षुःश्रवसाम् प्रियाः नले इति स्म (चिन्तयन्ति) - अदः तत् आकर्णि फलाढ्यजीवितम्, नः दृशोः द्वयम् तत् अवीक्षि च अफलम् । इति हृदा तदा आत्मनः (अङ्गानि) स्तुवन्ति निन्दन्ति च ।

Summary AI The Naga maidens, hearing of Nala, thought thus in their hearts: 'Our ears, which have heard of him, have a fruitful existence, but our pair of eyes, not having seen him, are fruitless.' Thus they praised their ears and blamed their eyes.

पदच्छेदः AI

अदः	अदस् (१.१)	That
तदाकर्णि	तद्–आकर्णिन् (१.१)	ear of ours
फलाढ्यजीवितं	फल–आढ्य–जीवित (१.१)	has a fruitful existence
दृशोः	दृश् (६.२)	of the two eyes
द्वयं	द्वय (१.१)	the pair
नः	अस्मद् (६.३)	our
तदवीक्षि	तद्–अवीक्षिन् (१.१)	not seeing him
च	च	and
अफलम्	अफल (१.१)	is fruitless
इति	इति	Thus
स्म	स्म	indeed
चक्षुःश्रवसां	चक्षुःश्रवस् (६.३)	of the serpents
प्रियाः	प्रिया (१.३)	the beloveds (Naga maidens)
नले	नल (७.१)	regarding Nala
स्तुवन्ति	स्तुवन्ति (√स्तु कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	praise
निन्दन्ति	निन्दन्ति (√निन्द् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	blame
हृदा	हृद् (३.१)	in their hearts
तदा	तदा	then
आत्मनः	आत्मन् (२.३)	their own (organs)

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	द	स्त	दा	क	र्णि	फ	ला	ढ्य	जी	वि	तं
दृ	शो	र्द्व	यं	न	स्त	द	वी	क्षि	चा	फ	लम्
इ	ति	स्म	च	क्षुः	श्र	व	सां	प्रि	या	न	ले
स्तु	व	न्ति	नि	न्द	न्ति	हृ	दा	त	दा	त्म	नः
ज			त			ज			र

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect