आनन्दजाश्रुभिरनुस्रियमाणमार्गा-
न्प्राक्शोकनिर्गमितनेत्रपयःप्रवाहान् ।
चक्रे स चक्रनिभचङ्क्रमणच्छलेन
नीराजनां जनयतां निजबान्धवानाम् ॥

अन्वयः AI सः चक्रनिभचङ्क्रमणच्छलेन, प्राक्शोकनिर्गमितनेत्रपयःप्रवाहान् (ततः) आनन्दजाश्रुभिः अनुस्रियमाणमार्गान्, जनयताम् निजबान्धवानाम् नीराजनाम् चक्रे।

Summary AI By walking around in circles under the pretext of his wheel-like movement, the swan performed a lustration ceremony (nīrājanā) for his kinsmen. Their paths, first marked by streams of tears from sorrow, were then followed by tears of joy.

पदच्छेदः AI

आनन्दजाश्रुभिः	आनन्द–ज–अश्रु (३.३)	by tears born of joy
अनुस्रियमाणमार्गान्	अनुस्रियमाण (अनु√सृ+यक्+शानच्)–मार्ग (२.३)	whose paths were being followed
प्राक्शोकनिर्गमितनेत्रपयःप्रवाहान्	प्राक्–शोक–निर्गमित (निर्√गम्+णिच्+क्त)–नेत्र–पयस्–प्रवाह (२.३)	whose streams of water from the eyes were first made to flow by sorrow
चक्रे	चक्रे (√कृ कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	performed
सः	तद् (१.१)	he (the swan)
चक्रनिभचङ्क्रमणच्छलेन	चक्र–निभ–चङ्क्रमण–छल (३.१)	under the pretext of a wheel-like movement
नीराजनाम्	नीराजन (२.१)	a lustration ceremony
जनयताम्	जनयत् (√जन्+णिच्+शतृ, ६.३)	of the producing
निजबान्धवानाम्	निज–बान्धव (६.३)	of his own kinsmen

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
आ	न	न्द	जा	श्रु	भि	र	नु	स्रि	य	मा	ण	मा	र्गा
न्प्रा	क्शो	क	नि	र्ग	मि	त	ने	त्र	प	यः	प्र	वा	हान्
च	क्रे	स	च	क्र	नि	भ	च	ङ्क्र	म	ण	च्छ	ले	न
नी	रा	ज	नां	ज	न	य	तां	नि	ज	बा	न्ध	वा	नाम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect