मदर्थसंदेशमृणालमन्थरः
प्रियः कियद्दूर इति त्वयोदिते ।
विलोकयन्त्या रुदतोऽथ पक्षिणः
प्रिये स कीदृग्भविता तव क्षणः ॥

अन्वयः AI (हे) प्रिये ! "मत्-अर्थ-संदेश-मृणाल-मन्थरः प्रियः कियत्-दूरः (अस्ति)?" इति त्वया उदिते (सति), अथ रुदतः पक्षिणः विलोकयन्त्याः तव सः क्षणः कीदृक् भविता?
Summary AI Addressing his wife, he laments: "O beloved! When you ask, 'How far away is my dear one, who is slow in bringing the lotus-stalk of a message for me?', and then see other birds weeping, what kind of moment will that be for you?"
पदच्छेदः AI
मत्-अर्थ-संदेश-मृणाल-मन्थरःमद्अर्थसंदेशमृणालमन्थर (१.१) slow in bringing the lotus-stalk of a message for me
प्रियःप्रिय (१.१) the beloved one
कियत्-दूरःकियत्दूर (१.१) how far
इतिइति thus
त्वयायुष्मद् (३.१) by you
उदितेउदित (√वद्+क्त, ७.१) when it is said
विलोकयन्त्याविलोकयन्त् (वि√लोक्+शतृ, ६.१) of you seeing
रुदतःरुदत् (√रुद्+शतृ, २.३) weeping
अथअथ then
पक्षिणःपक्षिन् (२.३) birds
प्रियेप्रिया (८.१) O beloved
सःतद् (१.१) that
कीदृक्कीदृश् (१.१) of what kind
भविताभविता (√भू कर्तरि लुट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) will be
तवयुष्मद् (६.१) your
क्षणःक्षण (१.१) moment
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
र्थ सं दे मृ णा न्थ रः
प्रि यः कि द्दू ति त्व यो दि ते
वि लो न्त्या रु तो ऽथ क्षि णः
प्रि ये की दृ ग्भ वि ता क्ष णः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.