प्रतीपभूपैरिव किं ततो भिया
विरुद्धधर्मैरपि भेत्तृतोज्झिता ।
अमित्रजिन्मित्रजिदोजसा स
यद्विचारदृक्चारदृगप्यवर्तत ॥
प्रतीपभूपैरिव किं ततो भिया
विरुद्धधर्मैरपि भेत्तृतोज्झिता ।
अमित्रजिन्मित्रजिदोजसा स
यद्विचारदृक्चारदृगप्यवर्तत ॥
विरुद्धधर्मैरपि भेत्तृतोज्झिता ।
अमित्रजिन्मित्रजिदोजसा स
यद्विचारदृक्चारदृगप्यवर्तत ॥
अन्वयः
AI
यत् सः ओजसा अमित्रजित् (तथा) मित्रजित् (आसीत्), विचारदृक् (तथा) चारदृक् अपि अवर्तत, ततः किम् भिया प्रतीपभूपैः इव विरुद्धधर्मैः अपि भेत्तृता उज्झिता?
Summary
AI
Since he, by his power, was a conqueror of foes and a winner of friends, and also acted as both a judge (with an eye for deliberation) and a king (with an eye on spies), was it that even contradictory qualities, like enemy kings, abandoned their opposition to him out of fear?
पदच्छेदः
AI
| प्रतीपभूपैः | प्रतीप–भूप (३.३) | by the enemy kings |
| इव | इव | like |
| किम् | किम् | what? (rhetorical) |
| ततः | ततः | from him |
| भिया | भी (३.१) | out of fear |
| विरुद्धधर्मैः | विरुद्ध–धर्मन् (३.३) | by contradictory qualities |
| अपि | अपि | even |
| भेत्तृता | भेत्तृता (१.१) | opposition |
| उज्झिता | उज्झित (√उझ्+क्त, १.१) | was abandoned |
| अमित्रजित् | अमित्रजित् (√जित्, १.१) | conqueror of foes |
| मित्रजित् | मित्रजित् (√जित्, १.१) | winner of friends |
| ओजसा | ओजस् (३.१) | by his power |
| सः | तद् (१.१) | he |
| यत् | यत् | since |
| विचारदृक् | विचारदृक् (√दृक्, १.१) | one whose eye is on deliberation |
| चारदृक् | चारदृक् (√दृक्, १.१) | one whose eye is on spies |
| अपि | अपि | also |
| अवर्तत | अवर्तत (√वृत् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | he was |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | ती | प | भू | पै | रि | व | किं | त | तो | भि | या |
| वि | रु | द्ध | ध | र्मै | र | पि | भे | त्तृ | तो | ज्झि | ता |
| अ | मि | त्र | जि | न्मि | त्र | जि | दो | ज | सा | स | य |
| द्वि | चा | र | दृ | क्चा | र | दृ | ग | प्य | व | र्त | त |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.