न वासयोग्या वसुधेयमीदृश-
स्त्वमङ्ग यस्याः पतिरुज्झितस्थितिः ।
इति प्रहाय क्षितिमाश्रिता नभः
खगास्तमाचुक्रुशुरारवैः खलु ॥
न वासयोग्या वसुधेयमीदृश-
स्त्वमङ्ग यस्याः पतिरुज्झितस्थितिः ।
इति प्रहाय क्षितिमाश्रिता नभः
खगास्तमाचुक्रुशुरारवैः खलु ॥
स्त्वमङ्ग यस्याः पतिरुज्झितस्थितिः ।
इति प्रहाय क्षितिमाश्रिता नभः
खगास्तमाचुक्रुशुरारवैः खलु ॥
अन्वयः
AI
अङ्ग ! यस्याः पतिः त्वम् ईदृशः उज्झित-स्थितिः (असि), इयम् वसुधा वास-योग्या न, इति (मत्वा) खलु क्षितिं प्रहाय नभः आश्रिताः खगाः आरवैः तम् आचुक्रुशुः ।
Summary
AI
"O friend! This earth is not fit to live on, whose king you are, one who has abandoned righteousness." Thinking thus, the birds left the ground, took to the sky, and indeed cried out at him with their calls.
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| वास-योग्या | वास–योग्य (१.१) | fit for dwelling |
| वसुधा | वसुधा (१.१) | earth |
| इयम् | इदम् (१.१) | this |
| ईदृशः | ईदृश (१.१) | such |
| त्वम् | युष्मद् (१.१) | you |
| अङ्ग | अङ्ग (८.१) | O friend |
| यस्याः | यद् (६.१) | whose |
| पतिः | पति (१.१) | king |
| उज्झित-स्थितिः | उज्झित–स्थिति (१.१) | one who has abandoned righteousness |
| इति | इति | thus |
| प्रहाय | प्रहाय (प्र√हा+ल्यप्) | having left |
| क्षितिम् | क्षिति (२.१) | the earth |
| आश्रिताः | आश्रित (आ√श्रि+क्त, १.३) | having resorted to |
| नभः | नभस् (२.१) | the sky |
| खगाः | खग (१.३) | the birds |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| आचुक्रुशुः | आचुक्रुशुः (आ√क्रुश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | cried out at |
| आरवैः | आरव (३.३) | with their calls |
| खलु | खलु | indeed |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | वा | स | यो | ग्या | व | सु | धे | य | मी | दृ | श |
| स्त्व | म | ङ्ग | य | स्याः | प | ति | रु | ज्झि | त | स्थि | तिः |
| इ | ति | प्र | हा | य | क्षि | ति | मा | श्रि | ता | न | भः |
| ख | गा | स्त | मा | चु | क्रु | शु | रा | र | वैः | ख | लु |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.