तदात्तमात्मानमवेत्य संभ्रमा-
त्पुनः पुनः प्रायसदुत्प्लवाय सः ।
गतो विरुत्योड्डयने निराशतां
करौ निरोद्धुर्दशति स्म केवलम् ॥
तदात्तमात्मानमवेत्य संभ्रमा-
त्पुनः पुनः प्रायसदुत्प्लवाय सः ।
गतो विरुत्योड्डयने निराशतां
करौ निरोद्धुर्दशति स्म केवलम् ॥
त्पुनः पुनः प्रायसदुत्प्लवाय सः ।
गतो विरुत्योड्डयने निराशतां
करौ निरोद्धुर्दशति स्म केवलम् ॥
अन्वयः
AI
तदा सः आत्मानम् आत्तम् अवेत्य संभ्रमात् पुनः पुनः उत्प्लवाय प्रायसत् । उड्डयने निराशतां गतः (सन्) विरुत्य केवलं निरोद्धुः करौ दशति स्म ।
Summary
AI
Then the bird, realizing it was caught, struggled again and again in agitation to fly up. Having lost hope of flying away, it cried out and only bit the hands of its captor.
पदच्छेदः
AI
| तदा | तदा | Then |
| आत्तम् | आत्त (आ√दा+क्त, २.१) | caught |
| आत्मानम् | आत्मन् (२.१) | himself |
| अवेत्य | अवेत्य (अव√इ+ल्यप्) | realizing |
| संभ्रमात् | संभ्रम (५.१) | from agitation |
| पुनः | पुनर् | again |
| पुनः | पुनर् | and again |
| प्रायसत् | प्रायसत् (प्र√यस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he struggled |
| उत्प्लवाय | उत्प्लव (४.१) | to fly up |
| सः | तद् (१.१) | he |
| गतः | गत (√गम्+क्त, १.१) | having become |
| विरुत्य | विरुत्य (वि√रु+ल्यप्) | having cried out |
| उड्डयने | उड्डयन (७.१) | in flying |
| निराशतां | निराशता (२.१) | hopelessness |
| करौ | कर (२.२) | the two hands |
| निरोद्धुः | निरोद्धृ (६.१) | of the captor |
| दशति | दशति (√दंश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | bites |
| स्म | स्म | (past tense marker) |
| केवलम् | केवलम् | only |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | दा | त्त | मा | त्मा | न | म | वे | त्य | सं | भ्र | मा |
| त्पु | नः | पु | नः | प्रा | य | स | दु | त्प्ल | वा | य | सः |
| ग | तो | वि | रु | त्यो | ड्ड | य | ने | नि | रा | श | तां |
| क | रौ | नि | रो | द्धु | र्द | श | ति | स्म | के | व | लम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.