अवश्यभव्येष्वनवग्रहग्रहा
यया दिशा धावति वेधसः स्पृहा ।
तृणेन वात्येव तयानुगम्यते
जनस्य चित्तेन भृशावशात्मना ॥
अवश्यभव्येष्वनवग्रहग्रहा
यया दिशा धावति वेधसः स्पृहा ।
तृणेन वात्येव तयानुगम्यते
जनस्य चित्तेन भृशावशात्मना ॥
यया दिशा धावति वेधसः स्पृहा ।
तृणेन वात्येव तयानुगम्यते
जनस्य चित्तेन भृशावशात्मना ॥
अन्वयः
AI
अवश्यभव्येषु अनवग्रहग्रहा वेधसः स्पृहा यया दिशा धावति, तया दिशा भृशावशात्मना जनस्य चित्तेन, वात्या तृणेन इव, अनुगम्यते।
Summary
AI
In matters of inevitable destiny, whichever direction the Creator's unrestrained desire runs, a person's utterly helpless mind is made to follow that same path, just as a blade of grass is carried along by a whirlwind.
पदच्छेदः
AI
| अवश्यभव्येषु | अवश्य–भव्य (७.३) | in matters that are bound to happen |
| अनवग्रहग्रहा | अनवग्रह–ग्रह (१.१) | whose insistence is unrestrained |
| यया | यद् (३.१) | by which |
| दिशा | दिश् (३.१) | direction |
| धावति | धावति (√धाव् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | runs |
| वेधसः | वेधस् (६.१) | of the Creator |
| स्पृहा | स्पृहा (१.१) | desire |
| तृणेन | तृण (३.१) | by a blade of grass |
| वात्या | वात्या (१.१) | a whirlwind |
| इव | इव | like |
| तया | तद् (३.१) | by that |
| अनुगम्यते | अनुगम्यते (अनु√गम् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is followed |
| जनस्य | जन (६.१) | of a person |
| चित्तेन | चित्त (३.१) | by the mind |
| भृशावशात्मना | भृश–अवश–आत्मन् (३.१) | which is utterly helpless |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | व | श्य | भ | व्ये | ष्व | न | व | ग्र | ह | ग्र | हा |
| य | या | दि | शा | धा | व | ति | वे | ध | सः | स्पृ | हा |
| तृ | णे | न | वा | त्ये | व | त | या | नु | ग | म्य | ते |
| ज | न | स्य | चि | त्ते | न | भृ | शा | व | शा | त्म | ना |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.