महीमहेन्द्रस्तमवेक्ष्य स क्षणं
शकुन्तमेकान्तमनोविनोदिनम् ।
प्रियावियोगाद्विधुरोऽपि निर्भरं
कुतूहलाक्रान्तमना मनागभूत् ॥

अन्वयः AI प्रियावियोगात् विधुरः अपि सः महीमहेन्द्रः, एकान्तमनोविनोदिनम् तम् शकुन्तम् क्षणम् अवेक्ष्य, मनाक् निर्भरम् कुतूहलाक्रान्तमनाः अभूत्।
Summary AI Although distressed by the separation from his beloved, that great king of the earth, Nala, after looking for a moment at that bird which was so delightful to the mind in solitude, became intensely seized by a little curiosity.
पदच्छेदः AI
महीमहेन्द्रःमहीमहेन्द्र (१.१) the great king of the earth
तम्तद् (२.१) that
अवेक्ष्यअवेक्ष्य (अव√ईक्ष्+ल्यप्) having seen
सःतद् (१.१) he
क्षणम्क्षणम् for a moment
शकुन्तम्शकुन्त (२.१) bird
एकान्तमनोविनोदिनम्एकान्तमनस्विनोदिन् (२.१) which delights the mind in solitude
प्रियावियोगात्प्रियावियोग (५.१) from separation from his beloved
विधुरःविधुर (१.१) distressed
अपिअपि even though
निर्भरम्निर्भरम् intensely
कुतूहलाक्रान्तमनाःकुतूहलआक्रान्तमनस् (१.१) whose mind was seized by curiosity
मनाक्मनाक् a little
अभूत्अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) became
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
ही हे न्द्र स्त वे क्ष्य क्ष णं
कु न्त मे का न्त नो वि नो दि नम्
प्रि या वि यो गा द्वि धु रो ऽपि नि र्भ रं
कु तू ला क्रा न्त ना ना भूत्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.