तटान्तविश्रान्ततुरंगमच्छटा-
स्फुटानुविम्बोदयचुम्बनेन यः ।
बभौ चलद्वीचिकशान्तशातनैः
सहस्रमुच्चैःश्रवसामिवाश्रयन् ॥
तटान्तविश्रान्ततुरंगमच्छटा-
स्फुटानुविम्बोदयचुम्बनेन यः ।
बभौ चलद्वीचिकशान्तशातनैः
सहस्रमुच्चैःश्रवसामिवाश्रयन् ॥
स्फुटानुविम्बोदयचुम्बनेन यः ।
बभौ चलद्वीचिकशान्तशातनैः
सहस्रमुच्चैःश्रवसामिवाश्रयन् ॥
अन्वयः
AI
यः तटान्तविश्रान्ततुरंगमच्छटास्फुटानुबिम्बोदयचुम्बनेन, चलद्वीचिकशान्तशातनैः, सहस्रम् उच्चैःश्रवसाम् आश्रयन् इव बभौ।
Summary
AI
That lake shone as if it were sheltering a thousand Uchchaishravas horses. This was suggested by the clear reflections of the multitude of (Nala's) horses resting on its banks, which were being 'lashed' internally by its moving waves that acted like whips.
पदच्छेदः
AI
| तटान्तविश्रान्ततुरंगमच्छटास्फुटानुबिम्बोदयचुम्बनेन | तटान्त–विश्रान्त–तुरंगम–छटा–स्फुट–अनुबिम्ब–उदय–चुम्बन (३.१) | by the touching of the clear reflection of the multitude of horses resting on the bank |
| यः | यद् (१.१) | which (the lake) |
| बभौ | बभौ (√भा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | shone |
| चलद्वीचिकशान्तशातनैः | चलत्–वीचि–कशा–अन्तः–शातन (३.३) | by the inner lashings with the moving waves as whips |
| सहस्रम् | सहस्र (२.१) | a thousand |
| उच्चैःश्रवसाम् | उच्चैःश्रवस् (६.३) | of Uchchaishravas horses |
| इव | इव | as if |
| आश्रयन् | आश्रयत् (आ√श्रि+शतृ, १.१) | sheltering |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | टा | न्त | वि | श्रा | न्त | तु | रं | ग | म | च्छ | टा |
| स्फु | टा | नु | वि | म्बो | द | य | चु | म्ब | ने | न | यः |
| ब | भौ | च | ल | द्वी | चि | क | शा | न्त | शा | त | नैः |
| स | ह | स्र | मु | च्चैः | श्र | व | सा | मि | वा | श्र | यन् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.