इतीष्टगन्धाढ्यमटन्नसौ वनं
पिकोपगीतोऽपि शुकस्तुतोऽपि च ।
अविन्दतामोदभरं बहिश्चरं
विदर्भसुभ्रूविरहेण नान्तरम् ॥
इतीष्टगन्धाढ्यमटन्नसौ वनं
पिकोपगीतोऽपि शुकस्तुतोऽपि च ।
अविन्दतामोदभरं बहिश्चरं
विदर्भसुभ्रूविरहेण नान्तरम् ॥
पिकोपगीतोऽपि शुकस्तुतोऽपि च ।
अविन्दतामोदभरं बहिश्चरं
विदर्भसुभ्रूविरहेण नान्तरम् ॥
अन्वयः
AI
इति पिकोपगीतः अपि शुकस्तुतः अपि च असौ इष्टगन्धाढ्यम् वनम् अटन्, विदर्भसुभ्रूविरहेण बहिश्चरम् आमोदभरम् अविन्दत, न अन्तरम्।
Summary
AI
Thus, while wandering through the forest rich with pleasant fragrances, being sung to by cuckoos and praised by parrots, he (Nala) experienced an abundance of external joy. However, due to his separation from Damayanti, he found no internal happiness.
पदच्छेदः
AI
| इति | इति | thus |
| इष्टगन्धाढ्यम् | इष्ट–गन्ध–आढ्य (२.१) | rich with pleasant fragrances |
| अटन् | अटत् (√अट्+शतृ, १.१) | wandering |
| असौ | अदस् (१.१) | he (Nala) |
| वनम् | वन (२.१) | the forest |
| पिकोपगीतः | पिक–उपगीत (१.१) | sung to by cuckoos |
| अपि | अपि | also |
| शुकस्तुतः | शुक–स्तुत (१.१) | praised by parrots |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| अविन्दत | अविन्दत (√विद् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | found |
| आमोदभरम् | आमोद–भर (२.१) | an abundance of joy |
| बहिश्चरम् | बहिश्चर (२.१) | external |
| विदर्भसुभ्रूविरहेण | विदर्भसुभ्रू–विरह (३.१) | due to separation from the beautiful-browed lady of Vidarbha |
| न | न | not |
| अन्तरम् | अन्तर (२.१) | internal |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| इ | ती | ष्ट | ग | न्धा | ढ्य | म | ट | न्न | सौ | व | नं |
| पि | को | प | गी | तो | ऽपि | शु | क | स्तु | तो | ऽपि | च |
| अ | वि | न्द | ता | मो | द | भ | रं | ब | हि | श्च | रं |
| वि | द | र्भ | सु | भ्रू | वि | र | हे | ण | ना | न्त | रम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.