तदर्थमध्याप्य जनेन तद्वने
शुका विमुक्ताः पटवस्तमस्तुवन् ।
स्वरामृतेनोपजगुश्च सारिका-
स्तथैव तत्पौरुषगायनीकृताः ॥

अन्वयः AI तद्वने जनेन तदर्थम् अध्याप्य विमुक्ताः पटवः शुकाः तम् अस्तुवन्। तथा एव तत्पौरुषगायनीकृताः सारिकाः च स्वरामृतेन उपजगुः।
Summary AI In that forest, clever parrots, taught by people for his sake and then released, praised him. Similarly, myna birds, transformed into singers of his valor, also sang for him with the nectar of their voices.
पदच्छेदः AI
तदर्थम्तदर्थम् for his sake
अध्याप्यअध्याप्य (अधि√इ+णिच्+ल्यप्) having been taught
जनेनजन (३.१) by people
तद्वनेतद्वन (७.१) in that forest
शुकाःशुक (१.३) parrots
विमुक्ताःविमुक्त (वि√मुच्+क्त, १.३) released
पटवःपटु (१.३) clever
तम्तद् (२.१) him (Nala)
अस्तुवन्अस्तुवन् (√स्तु कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) praised
स्वरामृतेनस्वरअमृत (३.१) with the nectar of their voices
उपजगुःउपजगुः (उप√गै कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) sang
and
सारिकाःसारिका (१.३) myna birds
तथातथा similarly
एवएव indeed
तत्पौरुषगायनीकृताःतत्पौरुष–गायनीकृत (१.३) made into singers of his valor
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
र्थ ध्या प्य ने द्व ने
शु का वि मु क्ताः स्त स्तु वन्
स्व रा मृ ते नो गु श्च सा रि का
स्त थै त्पौ रु गा नी कृ ताः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.