अयोगभाजोऽपि नृपस्य पश्यता
तदेव साक्षादमृतांशुमाननम् ।
पिकेन रोषारुणचक्षुषा मुहुः
कुहूरुताहूयत चन्द्रवैरिणी ॥

अन्वयः AI अयोगभाजः अपि नृपस्य तत् अमृतांशुमत् आननम् एव साक्षात् पश्यता, रोषारुणचक्षुषा पकेन चन्द्रवैरिणी कुहूरुता मुहुः आहूयत ।

Summary AI Seeing the king's moon-like face directly, even though he was suffering separation, a cuckoo with eyes red in anger repeatedly called out to the Chakravaki bird—the enemy of the moon—with its 'kuhu' cries, mistaking the king's face for the actual moon.

पदच्छेदः AI

अयोगभाजः	अयोग–भाज् (६.१)	of the one experiencing separation
अपि	अपि	even
नृपस्य	नृप (६.१)	of the king
पश्यता	पश्यत् (√दृश्+शतृ, ३.१)	by the one seeing
तत्	तद् (२.१)	that
एव	एव	indeed
साक्षात्	साक्षात्	directly
अमृतांशुमत्	अमृतांशुमत् (२.१)	possessing nectar-rays (the moon)
आननम्	आनन (२.१)	face
पिकेन	पिक (३.१)	by the cuckoo
रोषारुणचक्षुषा	रोष–अरुण–चक्षुस् (३.१)	with eyes red with anger
मुहुः	मुहुः	again and again
कुहूरुता	कुहू–रुत (३.१)	with the 'kuhu' cry
आहूयत	आहूयत (आ√ह्वे भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was called
चन्द्रवैरिणी	चन्द्र–वैरिणी (१.१)	the female enemy of the moon (Chakravaki bird)

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	यो	ग	भा	जो	ऽपि	नृ	प	स्य	प	श्य	ता
त	दे	व	सा	क्षा	द	मृ	तां	शु	मा	न	नम्
पि	के	न	रो	षा	रु	ण	च	क्षु	षा	मु	हुः
कु	हू	रु	ता	हू	य	त	च	न्द्र	वै	रि	णी
ज			त			ज			र

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect