घूर्णमाननयनं स्खलत्कथं
स्वेदिबिन्दुमदकारणस्मितम् ।
आननेन न तु तावदीश्वर-
श्चक्षुषा चिरमुमामुखं पपौ ॥

अन्वयः AI ईश्वरः तावत् घूर्णमाननयनं स्खलत्कथं स्वेदिबिन्दुमदकारणस्मितम् उमामुखम् आननेन न तु, चक्षुषा चिरं पपौ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) घूर्णमानेति । ईश्वरो घूर्णमाननयनं भ्राम्यन्नेत्रं स्खलत् कथं स्खलद्वचनं स्वेदबिन्दुमत्स्वेदयुक्तमकारणस्मितमाकस्मिकहासयुक्तमुमामुखं तावत् । आतृष्णापगममित्यर्थः । आननेन मुखेन न पपौ । न चुचुम्बेत्यर्थः । किंतु चिरं चक्षुषा पपौ । तृष्णयाद्राक्षादित्यर्थः । तस्या मदपारवश्यं दृष्ट्वा मुदं तावदन्वभूदित्यर्थः
Summary AI Ishvara (Shiva) for a long time drank in Uma's face with his eyes, not with his mouth. Her face had rolling eyes, faltering speech, and a smile caused by intoxication, adorned with beads of perspiration.
सारांश AI घूर्णमान नेत्रों और अकारण मुस्कान वाले पार्वती के मुख को शिवजी ने केवल आंखों से ही नहीं, बल्कि अपने मुख से भी देर तक रसपान किया।
पदच्छेदः AI
घूर्णमाननयनम्घूर्णमान (√घूर्ण्+शानच्)नयन (२.१) with rolling eyes
स्खलत्कथम्स्खलत् (√स्खल्+शतृ)कथा (२.१) with faltering speech
स्वेदिबिन्दुमदकारणस्मितम्स्वेदिन्बिन्दुमदकारणस्मित (२.१) with a smile caused by intoxication and adorned with drops of sweat
आननेनआनन (३.१) with his mouth
not
तुतु but
तावत्तावत् then
ईश्वरःईश्वर (१.१) Ishvara (Shiva)
चक्षुषाचक्षुस् (३.१) with his eyes
चिरम्चिरम् for a long time
उमामुखम्उमामुख (२.१) Uma's face
पपौपपौ (√पा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) drank
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
घू र्ण मा नं स्ख त्क थं
स्वे दि बि न्दु का स्मि तम्
ने तु ता दी श्व
श्च क्षु षा चि मु मा मु खं पौ
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.