तत्क्षणं विपरिवर्तितह्रियो-
र्नेष्यतोः शयनमिद्धरागयोः ।
सा बभूव वशवर्तिनी द्वयोः
शूलिनः सुवदना मदस्य च ॥
तत्क्षणं विपरिवर्तितह्रियो-
र्नेष्यतोः शयनमिद्धरागयोः ।
सा बभूव वशवर्तिनी द्वयोः
शूलिनः सुवदना मदस्य च ॥
र्नेष्यतोः शयनमिद्धरागयोः ।
सा बभूव वशवर्तिनी द्वयोः
शूलिनः सुवदना मदस्य च ॥
अन्वयः
AI
तत्क्षणं विपरिवर्तितह्रियोः इद्धरागयोः शयनं नेष्यतोः द्वयोः शूलिनः मदस्य च सा सुवदना वशवर्तिनी बभूव।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तदिति । सुवदना = पार्वती, तत्क्षणं = तथैव विपरिवर्तितह्रियोर्निवर्तितलज्जयोः, शयनं = तल्पं, नेष्यतोः = प्रापयिष्यतोरित्थं प्रवृद्धोरागोऽनुराग आरुण्यं च ययोरिद्धरागयोः शूलिनः प्रियतमस्य मदस्य चेति द्वयोर्वशे वर्तते इति वशवर्तिन्यधीना बभूव
Summary
AI
At that moment, as their shame vanished and passion flared, and they were about to go to bed, the beautiful-faced Parvati came under the control of two: the Trident-bearer (Shiva) and intoxication.
सारांश
AI
लज्जा त्यागकर शयन की ओर जाते समय, तीव्र अनुराग वाली वह सुंदर पार्वती, भगवान शिव और मदिरा के मद—दोनों के पूर्णतः वश में हो गई थीं।
पदच्छेदः
AI
| तत्क्षणम् | तत्क्षणम् | at that moment |
| विपरिवर्तितह्रियोः | विपरिवर्तित (वि+परि√वृत्+णिच्+क्त)–ह्री (६.२) | of the two whose shame had turned away |
| नेष्यतोः | नेष्यत् (√नी+स्य+शतृ, ६.२) | of the two who were about to go |
| शयनम् | शयन (२.१) | to bed |
| इद्धरागयोः | इद्ध (√इन्ध्+क्त)–राग (६.२) | of the two whose passion was kindled |
| सा | तद् (१.१) | she |
| बभूव | बभूव (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | became |
| वशवर्तिनी | वशवर्तिन् (१.१) | under the control |
| द्वयोः | द्वि (६.२) | of two |
| शूलिनः | शूलिन् (६.१) | of the Trident-bearer (Shiva) |
| सुवदना | सुवदना (१.१) | the beautiful-faced one |
| मदस्य | मद (६.१) | of intoxication |
| च | च | and |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | त्क्ष | णं | वि | प | रि | व | र्ति | त | ह्रि | यो |
| र्ने | ष्य | तोः | श | य | न | मि | द्ध | रा | ग | योः |
| सा | ब | भू | व | व | श | व | र्ति | नी | द्व | योः |
| शू | लि | नः | सु | व | द | ना | म | द | स्य | च |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.