Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

एतदुच्छ्वसितपीतमैन्दवं
वोढुमक्षममिव प्रभारसम् ।
मुक्तषट्पदविरावमञ्जसा
भिद्यते कुमुदमा निबन्धनात् ॥

अन्वयः AI उच्छ्वसितपीतम् ऐन्दवम् प्रभारसम् वोढुम् अक्षमम् इव, मुक्तषट्पदविरावम् एतत् कुमुदम् अञ्जसा आ निबन्धनात् भिद्यते।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) एतदिति । एतत्कुमुदं कैरवं कर्तृ उच्छ्वसितेन पीतमुच्छ्वसितपीतम् । अतितृष्णयोच्छ्वस्योच्छ्वस्य पीतमित्यर्थः । इन्दोरिदमैन्दवं प्रभा चन्द्रिका सैव रसो द्रवस्तं सोढुमक्षममिवाञ्जसा मुक्तषट्पदविरावं प्रवर्तितभृङ्गनादं यथा तथा निबन्धनादा वृन्ताद्भिद्यते विकसति । कर्मकर्तरि लट् । यथा लोके कस्यचिदतिपानान्निःसहात्मन उच्चैः क्रोशत उदरं भिद्यते तथैतदिति भावः
Summary AI The night-lotus, having drunk the moon's nectar-like light as it bloomed, now bursts open right down to its stalk, as if unable to bear it, releasing the humming of bees.
सारांश AI चंद्रमा की किरणों के रस को अत्यधिक पी लेने के कारण यह कुमुद, भौरों के गुंजन को छोड़ते हुए अपनी पंखुड़ियों से मानों खिलकर फट गया है।
पदच्छेदः AI
एतत्एतद् (१.१) This
उच्छ्वसितपीतम्उच्छ्वसितपीत (२.१) drunk as it bloomed
ऐन्दवम्ऐन्दव (२.१) lunar
वोढुम्वोढुम् (√वह्+तुमुन्) to bear
अक्षमम्क्षम (१.१) unable
इवइव as if
प्रभारसम्प्रभारस (२.१) nectar-like light
मुक्तषट्पदविरावम्मुक्तषट्पदविराव (२.१) releasing the humming of bees
अञ्जसाअञ्जसा suddenly
भिद्यतेभिद्यते (√भिद् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) bursts open
कुमुदम्कुमुद (१.१) night-lotus
down to
निबन्धनात्निबन्धन (५.१) its stalk
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
दु च्छ्व सि पी मै न्द वं
वो ढु क्ष मि प्र भा सम्
मु क्त ट्प वि रा ञ्ज सा
भि द्य ते कु मु मा नि न्ध नात्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.