Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

अङ्गुलीभिरिव केशसंचयं
सन्निगृह्य तिमिरं मरीचिभिः ।
कुड्मलीकृतसरोजलोचनं
चुम्बतीव रजनीमुखं शशी ॥

अन्वयः AI शशी मरीचिभिः तिमिरम् केशसंचयम् इव सन्निगृह्य, कुड्मलीकृतसरोजलोचनम् रजनीमुखम् अङ्गुलीभिः इव चुम्बति इव।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अङ्गुलीभिरिति । शशी चन्द्रमाः । नायकस्तु प्रतीयते । अङ्गुलीभिः केशसंचयमिव मरीचिभिस्तिमिरं संनिगृह्य गृहीत्वा । सरोजेलोचने इवेत्युपमितिसमासोऽङ्गुलीभिरिवेत्युपमायास्तत्साधकत्वात् । कुड्मलीकृते सरोजलोचने यस्य तत्तथोक्तं रजन्या मुखं प्रारम्भः वदनं चेति गम्यते । चुम्बतीव । अत्र समासोक्त्या उत्प्रेक्षासङ्करायते
Summary AI The moon, grasping the darkness with its rays as if holding a mass of hair with fingers, seems to kiss the face of the night, whose eyes are like lotuses that have closed into buds.
सारांश AI चंद्रमा अपनी किरण रूपी उंगलियों से अंधकार रूपी केशों को हटाकर, मुँदे हुए कमल रूपी नेत्रों वाली रात्रि के मुख का मानों चुंबन कर रहा है।
पदच्छेदः AI
अङ्गुलीभिःअङ्गुली (३.३) with fingers
इवइव as if
केशसंचयम्केशसंचय (२.१) a mass of hair
सन्निगृह्यसन्निगृह्य (सम्+नि√ग्रह्+ल्यप्) having grasped
तिमिरम्तिमिर (२.१) the darkness
मरीचिभिःमरीचि (३.३) with its rays
कुड्मलीकृतसरोजलोचनम्कुड्मलीकृतसरोजलोचन (२.१) whose eyes are like lotuses closed into buds
चुम्बतिचुम्बति (√चुम्ब् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) kisses
इवइव as if
रजनीमुखम्रजनीमुख (२.१) the face of the night
शशीशशिन् (१.१) The moon
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
ङ्गु ली भि रि के सं यं
न्नि गृ ह्य ति मि रं री चि भिः
कु ड्म ली कृ रो लो नं
चु म्ब ती नी मु खं शी
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.