देवास्तदन्ते हरमूढभार्यं
किरीटबद्धाञ्जलयो निपत्य ।
शापावसाने प्रतिपन्नमूर्त्ते-
र्ययाचिरे पञ्चशरस्य सेवाम् ॥
देवास्तदन्ते हरमूढभार्यं
किरीटबद्धाञ्जलयो निपत्य ।
शापावसाने प्रतिपन्नमूर्त्ते-
र्ययाचिरे पञ्चशरस्य सेवाम् ॥
किरीटबद्धाञ्जलयो निपत्य ।
शापावसाने प्रतिपन्नमूर्त्ते-
र्ययाचिरे पञ्चशरस्य सेवाम् ॥
अन्वयः
AI
तदन्ते देवाः किरीटबद्धाञ्जलयः (सन्तः) ऊढभार्यम् हरम् निपत्य, शापावसाने प्रतिपन्नमूर्त्तेः पञ्चशरस्य सेवाम् ययाचिरे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
देवा इति । देवा इन्द्रादयस्तदन्ते तस्य प्रयोगदर्शनस्यान्तेऽवसान ऊढभार्यं परिणीतदारं हरं किरीटेषु बद्धा अञ्जलयो येषां ते तथोक्ताः सन्तः । निपत्य प्रणम्य शापावसाने प्रतिपन्नमूर्तेर्लब्धशरीरस्य । `परिणेष्यति पार्वती यदा` (४/४२) इत्यादिना शापस्य पार्वतीपरिणयान्तत्वादित्यर्थः । पञ्चशरस्य कामस्य कर्तुः । सेवां ययाचिरे । पुनः समासादितशरीरस्य तस्य सेवां स्वीक्रियतामिति प्रार्थयामासुरित्यर्थः । `दुह्याच्पच्`- इत्यादिना द्विकर्मकत्वम्
Summary
AI
At the end of the performance, the gods, with hands joined in reverence above their crowns, bowed before Hara, who had now taken a wife. They requested the services of the five-arrowed one (Kama), who had regained his form at the end of his curse.
सारांश
AI
देवताओं ने हाथ जोड़कर शिव को प्रणाम किया और उनसे विनती की कि वे कामदेव को पुनः अपना प्रभाव दिखाने की अनुमति प्रदान करें।
पदच्छेदः
AI
| देवाः | देव (१.३) | The gods |
| तदन्ते | तद्–अन्त (७.१) | at the end of that |
| हरम् | हर (२.१) | to Hara (Shiva) |
| ऊढभार्यम् | ऊढ (√वह्+क्त)–भार्या (२.१) | who had taken a wife |
| किरीटबद्धाञ्जलयः | किरीट–बद्ध (√बन्ध्+क्त)–अञ्जलि (१.३) | with hands joined above their crowns |
| निपत्य | निपत्य (नि√पत्+ल्यप्) | having bowed down |
| शापावसाने | शाप–अवसान (७.१) | at the end of the curse |
| प्रतिपन्नमूर्त्तेः | प्रतिपन्न (प्रति√पद्+क्त)–मूर्ति (६.१) | of him who had regained his form |
| ययाचिरे | ययाचिरे (√याच् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | requested |
| पञ्चशरस्य | पञ्चन्–शर (६.१) | of the five-arrowed one (Kama) |
| सेवाम् | सेवा (२.१) | the service |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दे | वा | स्त | द | न्ते | ह | र | मू | ढ | भा | र्यं |
| कि | री | ट | ब | द्धा | ञ्ज | ल | यो | नि | प | त्य |
| शा | पा | व | सा | ने | प्र | ति | प | न्न | मू | र्त्ते |
| र्य | या | चि | रे | प | ञ्च | श | र | स्य | से | वाम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.