सा गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भि-
र्दूर्वाप्रवालैः प्रतिभिन्नरागम् ।
निर्नाभिकौशेयमुपात्तबाण-
मभ्यङ्गनेपथ्यमलञ्चकार ॥
सा गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भि-
र्दूर्वाप्रवालैः प्रतिभिन्नरागम् ।
निर्नाभिकौशेयमुपात्तबाण-
मभ्यङ्गनेपथ्यमलञ्चकार ॥
र्दूर्वाप्रवालैः प्रतिभिन्नरागम् ।
निर्नाभिकौशेयमुपात्तबाण-
मभ्यङ्गनेपथ्यमलञ्चकार ॥
अन्वयः
AI
सा गौरसिद्धार्थ-निवेशवद्भिः दूर्वाप्रवालैः प्रतिभिन्नरागम्, निर्नाभि-कौशेयम्, उपात्तबाणम् अभ्यङ्ग-नेपथ्यम् अलञ्चकार ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
सेति । सा गौरी गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भिः श्वेतसर्षपप्रक्षेपवद्भिर्दूर्वाप्रवालैर्दूर्वाङ्कुरैः प्रतिभिन्नशोभं विशेषितशोभं निर्नाभ्यतिक्रान्तनाभि कौशेयं वस्त्रविशेषं यस्मिंस्तत्तथोक्तम् । `कौशेयं कृमिकोशोत्थम्` इत्यमरः (अमरकोशः २.६.११२ ) । उपात्तबाणं गृहीतशरम् `शरः क्षत्रियया ग्राह्यः` इति मनुस्मरणात् । अभ्यङ्गनेपथ्यमभ्यङ्गवेशमलंचकार । अलंकारमप्यलंचकारेत्यर्थः
Summary
AI
She adorned her ceremonial bathing attire, which was a silk garment from the Navel-country, accompanied by an arrow, and whose color was contrasted by Durva grass shoots mixed with white mustard seeds.
सारांश
AI
पार्वती ने श्वेत सरसों और दूर्वा के अंकुरों से युक्त वह रेशमी वस्त्र धारण किया जिसमें विवाह का मंगल सूत्र बँधा था। इसने उनके उबटन के बाद की आभा को और बढ़ा दिया।
पदच्छेदः
AI
| सा | तद् (१.१) | she |
| गौरसिद्धार्थनिवेशवद्भिः | गौर–सिद्धार्थ–निवेशवत् (३.३) | with white mustard seeds placed in them |
| दूर्वाप्रवालैः | दूर्वा–प्रवाल (३.३) | by Durva grass shoots |
| प्रतिभिन्नरागम् | प्रतिभिन्न (प्रति√भिद्+क्त)–राग (२.१) | whose color was contrasted |
| निर्नाभिकौशेयम् | निर्नाभि–कौशेय (२.१) | a silk garment from the Navel-country |
| उपात्तबाणम् | उपात्त (उप+आ√दा+क्त)–बाण (२.१) | accompanied by an arrow |
| अभ्यङ्गनेपथ्यम् | अभ्यङ्ग–नेपथ्य (२.१) | the ceremonial bathing attire |
| अलञ्चकार | अलञ्चकार (अलम्√कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | adorned |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | गौ | र | सि | द्धा | र्थ | नि | वे | श | व | द्भि |
| र्दू | र्वा | प्र | वा | लैः | प्र | ति | भि | न्न | रा | गम् |
| नि | र्ना | भि | कौ | शे | य | मु | पा | त्त | बा | ण |
| म | भ्य | ङ्ग | ने | प | थ्य | म | ल | ञ्च | का | र |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.