प्रसाधिकालम्बितमग्रपाद-
माक्षिप्य काचिद्द्रवरागमेव ।
उत्सृष्टलीलागतिरागवाक्षा-
दलक्तकाङ्कां पदवीं ततान ॥
प्रसाधिकालम्बितमग्रपाद-
माक्षिप्य काचिद्द्रवरागमेव ।
उत्सृष्टलीलागतिरागवाक्षा-
दलक्तकाङ्कां पदवीं ततान ॥
माक्षिप्य काचिद्द्रवरागमेव ।
उत्सृष्टलीलागतिरागवाक्षा-
दलक्तकाङ्कां पदवीं ततान ॥
अन्वयः
AI
काचित् प्रसाधिका-आलम्बितम् अग्र-पादम् आक्षिप्य, द्रव-रागम् एव धारयन्ती, उत्सृष्ट-लीला-गतिः सती आ-गवाक्षात् अलक्तक-अङ्काम् पदवीम् ततान।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
प्रसाधिकेति । काचित्स्त्री प्रसाधिकयालंकर्त्र्यालम्बितं रञ्जनार्थं धृतं द्रवरागमेवार्द्रालक्तकमेव । अग्रश्चासो पादश्चाग्रपादः । इति समानाधिकरणसमासः । `हस्ताग्राग्रहस्तादयो गुणगुणिनोर्भेदाभेदाभ्याम्` इति वामनः । तमाक्षिप्याकृष्योत्सृष्टलीलागतिस्त्यक्तमन्दगमना सत्यागवाक्षाद् गवाक्षपर्यन्तम् । पदद्वयमेतत् । पदवीमलक्तकाङ्कां लाक्षारसचिह्नां चकार
Summary
AI
Another woman, pulling back her foot which was held by her attendant for applying lac-dye, ran with the wet dye still on it. Abandoning her graceful gait, she created a trail of red footprints all the way to the window.
सारांश
AI
एक स्त्री ने महावर लगवाते हुए अपना पैर परिचारिका के हाथ से छुड़ा लिया और गीले महावर के पदचिन्ह मार्ग पर अंकित करती हुई खिड़की की ओर दौड़ गई।
पदच्छेदः
AI
| प्रसाधिका-आलम्बितम् | प्रसाधिका–आलम्बित (२.१) | held by her attendant |
| अग्र-पादम् | अग्र–पाद (२.१) | her forefoot |
| आक्षिप्य | आक्षिप्य (आ√क्षिप्+ल्यप्) | pulling back |
| काचित् | किम् (१.१) | a certain woman |
| द्रव-रागम् | द्रव–राग (२.१) | with wet dye |
| एव | एव | still |
| उत्सृष्ट-लीला-गतिः | उत्सृष्ट–लीला–गति (१.१) | abandoning her graceful gait |
| आ-गवाक्षात् | आ–गवाक्ष (५.१) | all the way to the window |
| अलक्तक-अङ्काम् | अलक्तक–अङ्क (२.१) | marked with lac-dye |
| पदवीम् | पदवी (२.१) | a trail |
| ततान | ततान (√तन् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | created |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | सा | धि | का | ल | म्बि | त | म | ग्र | पा | द |
| मा | क्षि | प्य | का | चि | द्द्र | व | रा | ग | मे | व |
| उ | त्सृ | ष्ट | ली | ला | ग | ति | रा | ग | वा | क्षा |
| द | ल | क्त | का | ङ्कां | प | द | वीं | त | ता | न |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.