तस्मै जयाशीः ससृजे पुरस्ता-
त्सप्तर्षिभिस्तान्स्मितपूर्वमाह ।
विवाहयज्ञे विततेऽत्र यूय-
मध्वर्यवः पूर्ववृता मयेति ॥

अन्वयः AI पुरस्तात् सप्तर्षिभिः तस्मै जय-आशीः ससृजे। सः तान् स्मित-पूर्वम् आह, “अत्र वितते विवाह-यज्ञे यूयम् मया पूर्व-वृताः अध्वर्यवः स्थ” इति।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्मा इति । तस्मै शिवाय सप्तर्षिभिः । `दिक्संख्ये संज्ञायाम्` (अष्टाध्यायी २.१.५० ) इति समासः । पुरस्तादग्रे जयेत्याशीः ससृजे प्रयुक्ता । स तान्सप्तर्षीन्स्मितपूर्वमाह-किमिति । वितते विस्तृतेऽत्र प्रवर्तिते विवाह एव यज्ञस्तस्मिन्यूयं मया पूर्वमेव वृताः प्रार्थिता अध्वर्यवः ऋत्विज इति । विशेषवाचिना सामान्यमुक्तम्

Summary AI The Seven Sages in front of him uttered blessings of victory. He (Shiva) then spoke to them with a smile, saying, "In this extensive marriage-sacrifice, you have been previously chosen by me as the Adhvaryu priests."

सारांश AI सप्तऋषियों ने शिव को विजय का आशीर्वाद दिया। शिव ने मुस्कुराते हुए उनसे कहा कि इस विवाह यज्ञ में आप सभी मेरे द्वारा पहले ही अध्वर्यु नियुक्त किए जा चुके हैं।

पदच्छेदः AI

तस्मै	तद् (४.१)	for him
जय-आशीः	जय–आशिस् (१.१)	blessings of victory
ससृजे	ससृजे (√सृज् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was uttered
पुरस्तात्	पुरस्तात्	in front
सप्तर्षिभिः	सप्तर्षि (३.३)	by the Seven Sages
तान्	तद् (२.३)	to them
स्मित-पूर्वम्	स्मितपूर्वम्	with a smile first
आह	आह (√अह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	he said
विवाह-यज्ञे	विवाह–यज्ञ (७.१)	in the marriage-sacrifice
वितते	वितत (वि√तन्+क्त, ७.१)	extensive
अत्र	अत्र	in this
यूयम्	युष्मद् (१.३)	you
अध्वर्यवः	अध्वर्यु (१.३)	Adhvaryu priests
पूर्व-वृताः	पूर्व–वृत (√वृ+क्त, १.३)	have been previously chosen
मया	अस्मद् (३.१)	by me
इति	इति	thus

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	स्मै	ज	या	शीः	स	सृ	जे	पु	र	स्ता
त्स	प्त	र्षि	भि	स्ता	न्स्मि	त	पू	र्व	मा	ह
वि	वा	ह	य	ज्ञे	वि	त	ते	ऽत्र	यू	य
म	ध्व	र्य	वः	पू	र्व	वृ	ता	म	ये	ति

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect