इत्यद्भुतैकप्रभवः प्रभावा-
त्प्रसिद्धनेपथ्यविधेर्विधाता ।
आत्मानमासन्नगणोपनीते
खड्गे निषक्तप्रतिमं ददर्श ॥

अन्वयः AI इति अद्भुत-एक-प्रभवः, प्रसिद्ध-नेपथ्य-विधेः विधाता (सः हरः) प्रभावात् आसन्न-गण-उपनीते खड्गे निषक्त-प्रतिमम् आत्मानम् ददर्श।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) इतीति । इतीर्त्थ प्रभावात्सामर्थ्यात्प्रसिद्धस्य नेपथ्यविधेर्वेषसंविधानस्य विधाता निर्माता । अत एवाद्भुतानामाश्चर्याणामेकप्रभवो मुख्यनिधिः स देव आसन्नगणेन पार्श्वस्थवर्गेण । प्रमथगणेनेत्यर्थः । उपनीत आनीते खड्गे निषक्तप्रतिमं संक्रान्तप्रतिबिम्बमात्मानं ददर्श । वीरपुरुषाणामेष आचारः

Summary AI Thus, Shiva, the sole source of wonders and the ordainer of even the established rules of attire, by his divine power, saw his own reflection in a sword brought to him by a nearby attendant.

सारांश AI संपूर्ण शृंगार के विधाता शिव ने समीप खड़े गण द्वारा पकड़ी गई तलवार के स्वच्छ फलक में अपने दिव्य स्वरूप का प्रतिबिंब देखा।

पदच्छेदः AI

इति	इति	thus
अद्भुत-एक-प्रभवः	अद्भुत–एक–प्रभव (१.१)	the sole source of wonders
प्रभावात्	प्रभाव (५.१)	by his power
प्रसिद्ध-नेपथ्य-विधेः	प्रसिद्ध–नेपथ्य–विधि (६.१)	of the well-known rules of attire
विधाता	विधातृ (१.१)	the ordainer
आत्मानम्	आत्मन् (२.१)	himself
आसन्न-गण-उपनीते	आसन्न–गण–उपनीत (७.१)	in the one brought near by an attendant
खड्गे	खड्ग (७.१)	in the sword
निषक्त-प्रतिमम्	निषक्त–प्रतिम (२.१)	with his reflection cast upon it
ददर्श	ददर्श (√दृश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	saw

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
इ	त्य	द्भु	तै	क	प्र	भ	वः	प्र	भा	वा
त्प्र	सि	द्ध	ने	प	थ्य	वि	धे	र्वि	धा	ता
आ	त्मा	न	मा	स	न्न	ग	णो	प	नी	ते
ख	ड्गे	नि	ष	क्त	प्र	ति	मं	द	द	र्श

इत्यद्भुतैकप्रभवः प्रभावा-
त्प्रसिद्धनेपथ्यविधेर्विधाता ।
आत्मानमासन्नगणोपनीते
खड्गे निषक्तप्रतिमं ददर्श ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect