संतानकाकीर्णमहापथं
तच्चीनांशुकैः कल्पितकेतुमाल्- ।
अम् भासा ज्वलत्काञ्चनतोरणान्-
आं स्थानान्तरस्वर्ग इवाबभासे ॥

अन्वयः AI संतानक-आकीर्ण-महापथम्, चीन-अंशुकैः कल्पित-केतु-मालम्, ज्वलत्-काञ्चन-तोरणानाम् भासा स्थान-अन्तर-स्वर्गः इव तत् (पुरम्) आबभासे ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) संतानकैरिति । संतानकैर्मन्दारकुसुमैराकीर्णा आस्तृता महापथा राजकीयपथा यर्स्मिस्तत्तथोक्तम् । चीनांशुकैः पट्टवस्त्रैः कल्पिता विरचिताः केतुमाला ध्वजपङ्क्तयो यस्य तत्तथोक्तम् । काञ्चनतोरणानां भासा प्रभयोज्ज्वलद्दीप्यमानं तत्पुरं स्थानान्तरं मेरोरन्यत्र स्थितः स्वर्ग इवाबभासे । उत्प्रेक्षालंकारः

Summary AI That city, its main roads strewn with Kalpa-vriksha flowers and its rows of banners made of Chinese silk, shone like another heaven with the radiance of its gleaming golden archways.

सारांश AI दिव्य पुष्पों से सुसज्जित मार्गों, रेशमी वस्त्रों की ध्वजाओं और स्वर्णमयी तोरणों की चमक से वह नगर पृथ्वी पर स्थित किसी दूसरे स्वर्ग जैसा प्रतीत हो रहा था।

पदच्छेदः AI

संतानकाकीर्णमहापथम्	संतानक–आकीर्ण (आ√कॄ+क्त)–महापथ (१.१)	its main roads strewn with Kalpa-vriksha flowers
तत्	तद् (१.१)	that (city)
चीनांशुकैः	चीन–अंशुक (३.३)	with Chinese silk cloths
कल्पितकेतुमालम्	कल्पित (√कॢप्+णिच्+क्त)–केतु–माल (१.१)	its rows of banners fashioned
भासा	भास् (३.१)	with the radiance
ज्वलत्काञ्चनतोरणानाम्	ज्वलत् (√ज्वल्+शतृ)–काञ्चन–तोरण (६.३)	of gleaming golden archways
स्थानान्तरस्वर्गः	स्थान–अन्तर–स्वर्ग (१.१)	another heaven
इव	इव	like
आबभासे	आबभासे (आ√भास् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	shone

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
सं	ता	न	का	की	र्ण	म	हा	प	थं	त
च्ची	नां	शु	कैः	क	ल्पि	त	के	तु	मा	लम्
भा	सा	ज्व	ल	त्का	ञ्च	न	तो	र	णा	नां
स्था	ना	न्त	र	स्व	र्ग	इ	वा	ब	भा	से
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect