तां प्राङ्मुखीं तत्र निवेश्य तन्वीं
क्षणं व्यलम्बन्त पुरो निषण्णाः ।
भूतार्थशोभाह्रियमाणनेत्राः
प्रसाधने सन्निहितेऽपि नार्यः ॥
तां प्राङ्मुखीं तत्र निवेश्य तन्वीं
क्षणं व्यलम्बन्त पुरो निषण्णाः ।
भूतार्थशोभाह्रियमाणनेत्राः
प्रसाधने सन्निहितेऽपि नार्यः ॥
क्षणं व्यलम्बन्त पुरो निषण्णाः ।
भूतार्थशोभाह्रियमाणनेत्राः
प्रसाधने सन्निहितेऽपि नार्यः ॥
अन्वयः
AI
पुरः निषण्णाः नार्यः तन्वीम् ताम् तत्र प्राङ्मुखीम् निवेश्य, प्रसाधने सन्निहिते अपि, भूतार्थशोभा-ह्रियमाण-नेत्राः (सत्यः) क्षणम् व्यलम्बन्त ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तामिति । नार्यः प्रसाधिकास्तां तन्वीं पार्वतीं तत्र वेदिमध्ये प्राङ्मुखीं निवेश्योपवेश्य पुरोनिषण्णा अग्रे स्थिताः । प्रसाध्यतेऽनेनेति प्रसाधनेऽलंकारसाधनवर्गे संनिहितेऽपि भूतार्था सत्यरुपा । स्वाभाविकीति यावत् । या शोभा रामणीयकं तया ह्रियमाणान्याकृष्यमाणानि नेत्राणि यासां तास्तथोक्ताः क्षणं व्यलम्बन्त । स्वभावसुन्दर्याः किमस्याः प्रसाधनेनेति तूष्णीं तस्थुरित्यर्थः
Summary
AI
The women seated before her, having placed the slender maiden there facing east, paused for a moment. Even though the cosmetics were at hand, their eyes were captivated by her natural beauty.
सारांश
AI
पूर्व की ओर मुख करके बैठी पार्वती की स्वाभाविक कांति ने श्रृंगार करने आई स्त्रियों के नेत्रों को इतना बांध लिया कि वे क्षण भर के लिए उन्हें निहारती ही रह गईं।
पदच्छेदः
AI
| ताम् | तद् (२.१) | her |
| प्राङ्मुखीम् | प्राञ्च्–मुख (२.१) | facing east |
| तत्र | तत्र | there |
| निवेश्य | निवेश्य (नि√विश्+णिच्+ल्यप्) | having placed |
| तन्वीम् | तन्वी (२.१) | the slender maiden |
| क्षणम् | क्षण (२.१) | for a moment |
| व्यलम्बन्त | व्यलम्बन्त (वि√लम्ब् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | paused |
| पुरः | पुरस् | before her |
| निषण्णाः | निषण्ण (नि√सद्+क्त, १.३) | seated |
| भूतार्थशोभाह्रियमाणनेत्राः | भूत–अर्थ–शोभा–ह्रियमाण (√हृ+कर्मणि+शानच्)–नेत्र (१.३) | their eyes captivated by her natural beauty |
| प्रसाधने | प्रसाधन (७.१) | the cosmetics |
| सन्निहिते | सन्निहित (सम्+नि√धा+क्त, ७.१) | being at hand |
| अपि | अपि | even though |
| नार्यः | नारी (१.३) | the women |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| तां | प्रा | ङ्मु | खीं | त | त्र | नि | वे | श्य | त | न्वीं |
| क्ष | णं | व्य | ल | म्ब | न्त | पु | रो | नि | ष | ण्णाः |
| भू | ता | र्थ | शो | भा | ह्रि | य | मा | ण | ने | त्राः |
| प्र | सा | ध | ने | स | न्नि | हि | ते | ऽपि | ना | र्यः |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.