अथौषधीनामधिपस्य वृद्धौ
तिथौ च जामित्रगुणान्वितायाम् ।
समेतबन्धुर्हिमवान्सुताया
विवाहदीक्षाविधिमन्वतिष्ठत् ॥
अथौषधीनामधिपस्य वृद्धौ
तिथौ च जामित्रगुणान्वितायाम् ।
समेतबन्धुर्हिमवान्सुताया
विवाहदीक्षाविधिमन्वतिष्ठत् ॥
तिथौ च जामित्रगुणान्वितायाम् ।
समेतबन्धुर्हिमवान्सुताया
विवाहदीक्षाविधिमन्वतिष्ठत् ॥
अन्वयः
AI
अथ ओषधीनाम् अधिपस्य वृद्धौ, जामित्रगुणान्वितायाम् तिथौ च, समेतबन्धुः हिमवान् सुतायाः विवाहदीक्षाविधिम् अन्वतिष्ठत् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
अथेति । अथ त्र्यहानन्तरं हिमवानोषधीनामधिपस्य चन्द्रस्य वृद्धौ । शुक्लपक्ष इत्यर्थः । शुभकर्मस्वापूर्यमाणपक्षस्य प्राशस्त्यात् । तिथौ च जामित्रं लग्नात्सप्तमं स्थानं तस्य गुणः शुद्धिः सा च ग्रहराहित्यं तेनान्वितायां सत्याम् । यद्यपि जामित्रशुद्धिर्युक्तबन्धुः सन् । सुताया दुहितुर्विवाहदीक्षा विवाहसंस्कारः सैव विधि कर्म तमन्वतिष्ठत्कृतवान्
Summary
AI
Then, during the waxing of the moon (lord of herbs) and on a lunar day endowed with the auspicious quality of Jamitra, Himalaya, accompanied by his relatives, performed the preparatory rites for his daughter's wedding.
सारांश
AI
औषधियों के अधिपति चन्द्रमा की वृद्धि वाली तिथि और शुभ लग्न में, हिमालय ने अपने परिवार के साथ मिलकर पुत्री पार्वती के विवाह की दीक्षा का विधान सम्पन्न किया।
पदच्छेदः
AI
| अथ | अथ | then |
| ओषधीनाम् | ओषधि (६.३) | of herbs |
| अधिपस्य | अधिप (६.१) | of the lord (the moon) |
| वृद्धौ | वृद्धि (७.१) | during the waxing |
| तिथौ | तिथि (७.१) | on the lunar day |
| च | च | and |
| जामित्रगुणान्वितायाम् | जामित्र–गुण–अन्वित (७.१) | endowed with the auspicious quality of Jamitra |
| समेतबन्धुः | समेत (सम्√इ+क्त)–बन्धु (१.१) | accompanied by his relatives |
| हिमवान् | हिमवत् (१.१) | Himalaya |
| सुतायाः | सुता (६.१) | of his daughter |
| विवाहदीक्षाविधिम् | विवाह–दीक्षा–विधि (२.१) | the preparatory rites for the wedding |
| अन्वतिष्ठत् | अन्वतिष्ठत् (अनु√स्था कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | performed |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | थौ | ष | धी | ना | म | धि | प | स्य | वृ | द्धौ |
| ति | थौ | च | जा | मि | त्र | गु | णा | न्वि | ता | याम् |
| स | मे | त | ब | न्धु | र्हि | म | वा | न्सु | ता | या |
| वि | वा | ह | दी | क्षा | वि | धि | म | न्व | ति | ष्ठत् |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.