न केवलं दरीसंस्थं भास्वतां दर्शनेन वः ।
अन्तर्गतमपास्तं मे रजसोऽपि परं तमः ॥

अन्वयः AI भास्वतां वः दर्शनेन मे न केवलं दरीसंस्थं (तमः), (किन्तु) अन्तर्गतं रजसः परम् अपि तमः अपास्तम् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) नेति । भास्वतां तेजस्विनां च युष्माकं दर्शनेन केवलं दरीसंस्थं गुहागतं तमो ध्वान्तरूपमेव नापास्तम् । किंतु मेऽन्तर्गतमन्तरात्मगतं रजसो रजोगुणात्परमनन्तरं तमोऽज्ञानरूपमप्यपास्तम् । रजस्तु पादन्यासैरेवापास्तमिति भावः । प्रसिद्धैर्भास्वद्भिर्बाह्यं तमोऽपास्यत एभिस्त्वान्तरमपीति व्यतिरेको व्यज्यते
Summary AI "By the sight of you, who are radiant, not only has the physical darkness residing in my caves been dispelled, but also the internal darkness of ignorance (Tamas), which is beyond even passion (Rajas)."
सारांश AI आप तेजस्वी मुनियों के दर्शन से न केवल मेरी गुफाओं का अंधेरा मिटा है, बल्कि मेरे भीतर का वह अज्ञानरूपी अंधकार भी नष्ट हो गया है जो रजोगुण से परे है।
पदच्छेदः AI
not
केवलंकेवलम् only
दरीसंस्थंदरीसंस्थ (सम्√स्था+क, १.१) the darkness residing in caves
भास्वतांभास्वत् (६.३) of the radiant ones
दर्शनेनदर्शन (३.१) by the sight
वःयुष्मद् (६.३) of you
अन्तर्गतम्अन्तर्गत (१.१) the internal
अपास्तंअपास्त (अप√अस्+क्त, १.१) has been dispelled
मेअस्मद् (६.१) my
रजसःरजस् (५.१) than Rajas (passion)
अपिअपि even
परंपर (१.१) beyond
तमःतमस् (१.१) darkness (of ignorance)
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
के लं री सं स्थं
भा स्व तां र्श ने वः
न्त र्ग पा स्तं मे
सो ऽपि रं मः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.