अत आहर्तुमिच्छामि पार्वतीमात्मजन्मने ।
उत्पत्तये हविर्भोक्तुर्यजमान इवारणिम् ॥

अन्वयः AI अतः अहम् हविः-भोक्तुः उत्पत्तये यजमानः अरणिम् इव, आत्म-जन्मने पार्वतीम् आहर्तुम् इच्छामि ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अत इति । अतः सुरप्रार्थितत्वाद्धेतोरात्मने पुत्राय । पुत्रमुत्पादयितुमित्यर्थः । `कियार्थोपपदस्ये-` त्यादिना चतुर्थी । पार्वतीं यजमानो यष्टा । `पूङ्यजोः शानन्` (अष्टाध्यायी ३.२.१२८ ) इति शानन्प्रत्ययः । हविर्भोक्तुरग्नेरुत्पतयेऽरणिमग्निमन्थनादारुविशेषमिव । `निर्मन्थ्यदारुणि त्वरणिर्द्वयोः` इत्यमरः (अमरकोशः २.७.२१ ) । आहर्तुं संग्रहीतुमिच्छामि॥ ६.२८ ॥
Summary AI Therefore, for the sake of my own progeny, I wish to accept Parvati, just as a sacrificer takes the Arani wood for the production of fire, the consumer of oblations.
सारांश AI इसलिए, पुत्र की उत्पत्ति के लिए मैं पार्वती को उसी प्रकार ग्रहण करना चाहता हूँ, जैसे यजमान यज्ञ की अग्नि प्रकट करने के लिए अरणि काष्ठ लेता है।
पदच्छेदः AI
अतःअतस् Therefore
आहर्तुम्आहर्तुम् (आ√हृ+तुमुन्) to accept
इच्छामिइच्छामि (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I wish
पार्वतीम्पार्वती (२.१) Parvati
आत्मजन्मनेआत्मन्जन्मन्आत्मजन्मन् (४.१) for my own progeny
उत्पत्तयेउत्पत्ति (४.१) for the production
हविर्भोक्तुःहविस्भोक्तृ–हविर्भोक्तृ (६.१) of the consumer of oblations (fire)
यजमानःयजमान (१.१) a sacrificer
इवइव like
अरणिम्अरणि (२.१) the Arani wood
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
र्तु मि च्छा मि
पा र्व ती मा त्म न्म ने
त्प त्त ये वि र्भो क्तु
र्य मा वा णिम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.