प्रतिक्षणं सा कृतरोमविक्रियां
व्रताय मौञ्जीं त्रिगुणां बभार याम् ।
अकारि तत्पूर्वनिबद्धया तया
सरागमस्या रसनागुणास्पदम् ॥

अन्वयः AI सा व्रताय याम् त्रिगुणाम् मौञ्जीम् बभार, तया प्रतिक्षणम् कृतरोमविक्रिया (अभूत्) । तत्पूर्वनिबद्धया तया अस्याः रसनागुणास्पदम् सरागम् अकारि ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) प्रतीति । सा देवी प्रतिक्षणं क्षणे क्षणे कृतरोमविक्रियां पारुष्यात्कृतरोमाञ्चां त्रिगुणां त्रिरावृतां यां मौञ्जीं मुञ्जमयीं मेखलां व्रताय तपसे बभार । तदेव पूर्वं प्रथमं यस्य तत्पूर्वं यथा तथा निबद्धया तया मौञ्ज्यास्या देव्या रसनागुणस्यास्पदं स्थानं जघनम् । सह रागेण सरागं सलोहितमकारि कृतम् । सौकुमार्यातिशयादिति भावः
Summary AI The threefold girdle of Munja grass she wore for her vow, which caused her body hair to stand on end every moment, left red marks on the place of her jeweled girdle, which had been tied there before.
सारांश AI पार्वती ने तप के लिए मूंज की मेखला धारण की, जिसने उनके कटि प्रदेश पर लाल रंग के निशान बना दिए, जहाँ पहले रत्नजड़ित करधनी शोभा पाती थी।
पदच्छेदः AI
प्रतिक्षणम्प्रतिक्षणम् Every moment
सातद् (१.१) she
कृतरोमविक्रियाम्कृत (√कृ+क्त)रोमविक्रिया (२.१) her whose body hair was made to stand on end
व्रतायव्रत (४.१) for her vow
मौञ्जीम्मौञ्जी (२.१) the girdle of Munja grass
त्रिगुणाम्त्रिगुणा (२.१) threefold
बभारबभार (√भृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) wore
याम्यद् (२.१) which
अकारिअकारि (√कृ भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) was made
तत्पूर्वनिबद्धयातद्पूर्वनिबद्ध (नि√बन्ध्+क्त, ३.१) by that which was tied there before
तयातद् (३.१) by it (the girdle)
सरागम्सराग (२.१) red
अस्याःइदम् (६.१) her
रसनागुणास्पदम्रसनागुणआस्पद (१.१) the place of her jeweled girdle
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
प्र ति क्ष णं सा कृ रो वि क्रि यां
व्र ता मौ ञ्जीं त्रि गु णां भा याम्
का रि त्पू र्व नि द्ध या या
रा स्या ना गु णा स्प दम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.