कृतवानसि विप्रियं न मे
प्रतिकूलं न च ते मया कृतम् ।
किमकारणमेव दर्शनं
विलपन्त्यै रतये न दीयते ॥

अन्वयः AI ते मया विप्रियम् न कृतम्, प्रतिकूलम् च न कृतम्। अकारणम् एव विलपन्त्यै रतये दर्शनम् किम् न दीयते?
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) कृतेति । हे प्रिय, त्वं मे मम विप्रियमप्रियं कृतवान्नासि । मया च ते तव प्रतिकूलमप्रियं न कृतम् । अकारणं निष्कारणमेव । परस्परापकाररूपकारणाभावेऽपीत्यर्थः । क्रियाविशेषणमेतत् । विलपन्त्यै । त्वद्दर्शनार्थिन्या अपीति भावः । रतये किं कथं दर्शनं न दीयते । क्रियाग्रहणाच्चतुर्थी
Summary AI "You have never done anything displeasing to me, nor have I done anything contrary to you. Why then, without any reason, is a sight of yourself not granted to me, Rati, as I lament?"
सारांश AI न तुमने कभी मेरा अहित किया और न ही मैंने कभी तुम्हारा अप्रिय किया; फिर तुम मुझ विलाप करती हुई रति को अकारण ही दर्शन क्यों नहीं दे रहे हो?
पदच्छेदः AI
कृतवान्कृतवत् (√कृ+क्तवतु, १.१) done
असिअसि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you have
विप्रियम्विप्रिय (२.१) displeasing
not
मेअस्मद् (४.१) to me
प्रतिकूलम्प्रतिकूल (१.१) contrary
not
and
तेयुष्मद् (४.१) to you
मयाअस्मद् (३.१) by me
कृतम्कृत (√कृ+क्त, १.१) done
किम्किम् Why
अकारणम्अकारणम् without reason
एवएव just
दर्शनम्दर्शन (१.१) a sight
विलपन्त्यैविलपन्ती (वि√लप्+शतृ+ङीप्, ४.१) to the wailing
रतयेरति (४.१) to Rati
not
दीयतेदीयते (√दा भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is given
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
कृ वा सि वि प्रि यं मे
प्र ति कू लं ते या कृ तम्
कि का मे र्श नं
वि न्त्यै ये दी ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.