अमुना ननु पार्श्ववर्तिना
जगदाज्ञां ससुरासुरं तव ।
बिसतन्तुगुणस्य कारितं
धनुषः पेलवपुष्पपत्रिणः ॥

अन्वयः AI ननु पार्श्ववर्तिना अमुना, बिसतन्तुगुणस्य पेलवपुष्पपत्रिणः तव धनुषः, ससुरासुरम् जगत् आज्ञाम् कारितम्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अमुनेति । ननु मदन पार्श्ववर्तिना सहचरेणामुना वसन्तेन ससुरासुरं सुरासुरसहितं जगद्विसतन्दुगुणस्य मृणालसूत्रमौर्वीकस्य पेलवानि कोमलानि पुष्पाण्येव पत्रिणो बाणा यस्य तस्य तव धनुष आज्ञां कारितम् । जगदाज्ञा कारितेत्यर्थः । `हृक्रोरन्यतरस्याम्` (अष्टाध्यायी १.४.५३ ) इति जगतः कर्मत्वम्
Summary AI "Surely, by this friend (Madhava) standing beside you, the entire world, including gods and demons, was made to obey the command of your bow, which has a lotus-fiber for a string and delicate flowers for arrows."
सारांश AI इसी वसंत के साथ रहकर तुमने अपने कोमल पुष्प-बाणों और कमल-तन्तु के धनुष से समस्त देवताओं और असुरों को अपने अधीन किया था।
पदच्छेदः AI
अमुनाअदस् (३.१) by this one
ननुननु surely
पार्श्ववर्तिनापार्श्ववर्तिन् (३.१) who is by your side
जगत्जगत् (२.१) the world
आज्ञाम्आज्ञा (२.१) command
ससुरासुरम्स-सुर-असुर (२.१) including gods and demons
तवयुष्मद् (६.१) your
बिसतन्तुगुणस्यबिसतन्तुगुण (६.१) of which the string is a lotus fiber
कारितम्कारित (√कृ+णिच्+क्त, २.१) was made to (obey)
धनुषःधनुस् (६.१) of the bow
पेलवपुष्पपत्रिणःपेलवपुष्प–पत्रिन् (६.१) which has delicate flowers as arrows
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
मु ना नु पा र्श्व र्ति ना
दा ज्ञां सु रा सु रं
बि न्तु गु स्य का रि तं
नु षः पे पु ष्प त्रि णः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.