Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

अवगम्य कथीकृतं वपुः
प्रियबन्धोस्तव निष्फलोदयः ।
बहुलेऽपि गते निशाकर-
स्तनुतां दुःखमनङ्ग मोक्ष्यति ॥

अन्वयः AI हे अनङ्ग, तव प्रिय-बन्धुः निशाकरः तव वपुः कथी-कृतम् अवगम्य, बहुले गते अपि, निष्फल-उदयः सन् तनुताम् दुःखम् मोक्ष्यति।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अवगम्येति । हे अनङ्ग अशरीर ! प्रियबन्धोः प्रियसखस्य तव वपुः शरीरं कथीकृतमकथा कथा संपद्यमानं कृतं शब्दमात्रावशिष्टमवगम्य ज्ञात्वा निष्फलोदयः । उद्दीप्याभावादुद्दीपनवैफल्यमिति भावः । निशाकरश्चन्द्रो बहुले कृष्णपक्षे गतेऽपि तनुतां कार्श्यं दुःखं यथा तथा कृच्छ्रान्मोक्ष्यति । वृद्धिरिति दुःखयिष्यत इत्यर्थः
Summary AI "O Ananga (Bodiless One), your dear friend, the Moon, realizing your body has been reduced to a mere story, will feel the pain of waning even after the dark fortnight has passed, his rising now being fruitless."
सारांश AI तुम्हारे शरीर के राख होने पर अब चंद्रमा का उदय निष्फल है। कृष्ण पक्ष बीतने पर भी चंद्रमा की क्षीणता और उसका दुख अब समाप्त नहीं होगा।
पदच्छेदः AI
अवगम्यअवगम्य (अव√गम्+ल्यप्) realizing
कथीकृतम्कथीकृत (२.१) made into a story
वपुःवपुस् (२.१) body
प्रियबन्धोःप्रियबन्धु (१.१) your dear friend
तवयुष्मद् (६.१) your
निष्फलोदयःनिष्फलउदय (१.१) whose rising is fruitless
बहुलेबहुल (७.१) the dark fortnight
अपिअपि even
गतेगत (√गम्+क्त, ७.१) having passed
निशाकरःनिशाकर (१.१) the Moon
तनुताम्तनुता (२.१) the pain of waning
दुःखम्दुःख (२.१) pain
अनङ्गअनङ्ग (८.१) O Ananga (Bodiless One)
मोक्ष्यतिमोक्ष्यति (√मुच् कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) will feel
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
म्य थी कृ तं पुः
प्रि न्धो स्त नि ष्फ लो यः
हु ले ऽपि ते नि शा
स्त नु तां दुः ङ्ग मो क्ष्य ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.