तस्याः सखीभ्यां प्रणिपातपूर्वं
स्वहस्तलूनः शिशिरात्ययस्य ।
व्यकीर्यत त्र्यम्बकपादमूले
पुष्पोच्चयः पल्लवभङ्गभिन्नः ॥

अन्वयः AI तस्याः सखीभ्याम् प्रणिपात-पूर्वम् स्व-हस्त-लूनः शिशिर-अत्ययस्य पल्लव-भङ्ग-भिन्नः पुष्प-उच्चयः त्रि-अम्बक-पाद-मूले व्यकीर्यत ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्या इति । तस्याः पार्वत्याः सखीभ्यां पूर्वोक्ताभ्यां स्वहस्तेन लून उपचितः पल्लवभङ्गभिन्नः किसलयशकलमिश्रः शिशिरात्ययस्य वसन्तस्य सम्बन्धी पुष्पोच्चयः पुष्पप्रकारः । `हस्तादाने चेरस्तेये` (अष्टाध्यायी ३.३.४० ) इति घञ्विषयत्वात्कवीनामयं प्रामादिकः प्रयोग इति वल्लभः । त्र्यम्बकपादमूले प्रणिपातपूर्वं नमस्कारपूर्वंकं व्यकीर्यत विक्षिप्तः

Summary AI A heap of spring flowers, plucked by their own hands and mixed with bits of new leaves, was scattered at the feet of the three-eyed god by her two friends, after they had first bowed.

सारांश AI पार्वती की सखियों ने प्रणाम करके स्वयं चुने हुए वसंत ऋतु के फूलों और पल्लवों के ढेर को त्र्यम्बक (शिव) के चरणों में अर्पित किया।

पदच्छेदः AI

तस्याः	तद् (६.१)	Her
सखीभ्याम्	सखि (३.२)	by the two friends
प्रणिपातपूर्वम्	प्रणिपातपूर्वम्	preceded by a bow
स्वहस्तलूनः	स्व–हस्त–लून (√लू+क्त, १.१)	plucked by their own hands
शिशिरात्ययस्य	शिशिर–अत्यय (६.१)	of spring (end of winter)
व्यकीर्यत	व्यकीर्यत (वि√कॄ भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was scattered
त्र्यम्बकपादमूले	त्र्यम्बक–पाद–मूल (७.१)	at the base of the feet of the three-eyed one
पुष्पोच्चयः	पुष्प–उच्चय (१.१)	a heap of flowers
पल्लवभङ्गभिन्नः	पल्लव–भङ्ग–भिन्न (१.१)	mixed with bits of new leaves

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	स्याः	स	खी	भ्यां	प्र	णि	पा	त	पू	र्वं
स्व	ह	स्त	लू	नः	शि	शि	रा	त्य	य	स्य
व्य	की	र्य	त	त्र्य	म्ब	क	पा	द	मू	ले
पु	ष्पो	च्च	यः	प	ल्ल	व	भ	ङ्ग	भि	न्नः

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect