स माधवेनाभिमतेन सख्या
रत्या च साशङ्कमनुप्रयातः ।
अङ्गव्ययप्रार्थितकार्यसिद्धिः
स्थाण्वाश्रमं हैमवतं जगाम ॥
स माधवेनाभिमतेन सख्या
रत्या च साशङ्कमनुप्रयातः ।
अङ्गव्ययप्रार्थितकार्यसिद्धिः
स्थाण्वाश्रमं हैमवतं जगाम ॥
रत्या च साशङ्कमनुप्रयातः ।
अङ्गव्ययप्रार्थितकार्यसिद्धिः
स्थाण्वाश्रमं हैमवतं जगाम ॥
अन्वयः
AI
अङ्ग-व्यय-प्रार्थित-कार्य-सिद्धिः सः अभिमतेन सख्या माधवेन साशङ्कम् अनुप्रयातः रत्या च हैमवतम् स्थाणु-आश्रमम् जगाम ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
स इति ॥ स मदनोऽभिमतेन प्रियेण सख्या सुहृदा माधवेन वसन्तेन रत्या स्वदेव्या च साशङ्कं संकटमापतितमिति सभयमनुप्रयातः सन् । तथाङ्गस्य व्ययेनापि प्रार्थिता कार्यसिद्धिर्येन स तथोक्तः । शीर्त्वा मृत्वापि सर्वथा देवकार्यं साधयिष्यामीति कृतनिश्चयः सन्नित्यर्थः । हैमवतं हिमवति भवं स्थाणो रुद्रस्याश्रमं जगाम
Summary
AI
He (Madana), whose success in the task required the sacrifice of his own body, went to Shiva's hermitage in the Himalayas, accompanied by his dear friend Madhava (Spring) and followed apprehensively by his wife, Rati.
सारांश
AI
कामदेव अपने प्रिय मित्र वसंत और सशंकित रति के साथ हिमालय स्थित शिव के आश्रम पहुँचा। वह शिव की समाधि भंग करने के लिए अपने शरीर के बलिदान का संकल्प ले चुका था।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | He |
| माधवेन | माधव (३.१) | by Madhava (Spring) |
| अभिमतेन | अभिमतेन (अभि√मन्+क्त, ३.१) | by the dear |
| सख्या | सखि (३.१) | friend |
| रत्या | रति (३.१) | by Rati |
| च | च | and |
| साशङ्कम् | साशङ्कम् | apprehensively |
| अनुप्रयातः | अनुप्रयात (अनु+प्र√या+क्त, १.१) | followed |
| अङ्गव्ययप्रार्थितकार्यसिद्धिः | अङ्ग–व्यय–प्रार्थित–कार्य–सिद्धि (१.१) | he whose success in the task required the sacrifice of his body |
| स्थाण्वाश्रमम् | स्थाणु–आश्रम (२.१) | to the hermitage of Shiva |
| हैमवतम् | हैमवत (२.१) | Himalayan |
| जगाम | जगाम (√गम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | went |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | मा | ध | वे | ना | भि | म | ते | न | स | ख्या |
| र | त्या | च | सा | श | ङ्क | म | नु | प्र | या | तः |
| अ | ङ्ग | व्य | य | प्रा | र्थि | त | का | र्य | सि | द्धिः |
| स्था | ण्वा | श्र | मं | है | म | व | तं | ज | गा | म |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.