सुराः समभ्यर्थयितार एते
कार्यं त्रयाणामपि विष्टपानाम् ।
चापेन ते कर्म न चातिहिंस्र-
महो बतासि स्पृहणीयवीर्यः ॥
सुराः समभ्यर्थयितार एते
कार्यं त्रयाणामपि विष्टपानाम् ।
चापेन ते कर्म न चातिहिंस्र-
महो बतासि स्पृहणीयवीर्यः ॥
कार्यं त्रयाणामपि विष्टपानाम् ।
चापेन ते कर्म न चातिहिंस्र-
महो बतासि स्पृहणीयवीर्यः ॥
अन्वयः
AI
एते सुराः समभ्यर्थयितारः। कार्यम् त्रयाणाम् अपि विष्टपानाम् अस्ति। ते कर्म चापेन साध्यम् च अतिहिंस्रम् न। अहो बत, त्वम् स्पृहणीयवीर्यः असि।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
सुरा इति ॥ एते सुराः समभ्यर्ययितारो याचितारः । कार्यं प्रयोजनं त्रयाणां विष्टपानामपि संबन्धि । सर्वलोकार्थमित्यर्थः। कर्म ते तव चापेन । न त्वन्येनेति भावः । अतिहिंस्त्रमतिघातुकं च न। अहो बत इति संबोधने । `अहो बतानुकम्पायां खेदे संबोधनेऽपि च` इति विश्वः । अथवा अहो आश्चर्ये । बतेत्यामन्त्रणे संतोषे चेति । `बतामन्त्रणसंतोषखेदानुक्रोशविस्मये` । इति विश्वः । स्पृहणीयं च इति नानार्थकोषः
Summary
AI
"These gods are the supplicants, and the task concerns all three worlds. Your work is to be done with a bow and is not excessively violent. Oh, indeed, you possess an enviable prowess!"
सारांश
AI
स्वयं देवता प्रार्थी हैं और तीनों लोकों का कार्य सिद्ध करना है। तुम्हारा धनुष भी अधिक हिंसक नहीं है, वास्तव में तुम्हारा सामर्थ्य अत्यंत प्रशंसनीय है।
पदच्छेदः
AI
| सुराः | सुर (१.३) | the gods |
| समभ्यर्थयितारः | समभ्यर्थयितृ (सम्+अभि√अर्थ्+तृच्, १.३) | are the requesters |
| एते | एतद् (१.३) | these |
| कार्यम् | कार्य (१.१) | the task |
| त्रयाणाम् | त्रि (६.३) | of the three |
| अपि | अपि | also |
| विष्टपानाम् | विष्टप (६.३) | worlds |
| चापेन | चाप (३.१) | with a bow |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
| कर्म | कर्मन् (१.१) | act |
| न | न | not |
| च | च | and |
| अतिहिंस्रम् | अति–हिंस्र (१.१) | very violent |
| अहो | अहो | oh! |
| बत | बत | indeed |
| असि | असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you are |
| स्पृहणीयवीर्यः | स्पृहणीय–वीर्य (१.१) | one whose prowess is enviable |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सु | राः | स | म | भ्य | र्थ | यि | ता | र | ए | ते |
| का | र्यं | त्र | या | णा | म | पि | वि | ष्ट | पा | नाम् |
| चा | पे | न | ते | क | र्म | न | चा | ति | हिं | स्र |
| म | हो | ब | ता | सि | स्पृ | ह | णी | य | वी | र्यः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.