तव प्रसादात्कुसुमायुधोऽपि
सहायमेकं मधुमेव लब्ध्वा ।
कुर्यां हरस्यापि पिनाकपाणे-
र्धैर्यच्युतिं के मम धन्विनोऽन्ये ॥

अन्वयः AI तव प्रसादात् कुसुमायुधः अपि अहम् एकम् मधुम् एव सहायम् लब्ध्वा, पिनाकपाणेः हरस्य अपि धैर्यच्युतिम् कुर्याम्। अन्ये धन्विनः मम के गण्यन्ते?

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तवेति ॥ किं बहुना, तव प्रसादादनुग्रहात्कुसुमायुधोऽप्यतिदुर्बलास्त्रोऽप्यहमेकं मधुं वसन्तमेव सहायं लब्ध्वा पिनाकः पाणौ यस्य स पिनाकपाणिः । `प्रहरणार्थेभ्यः परे निष्ठासप्तम्यौ` । हरस्यापि । हरः पिनाकी चेत्यतिदारुण इति भावः । धैर्यच्युतिं धैर्यहानिं कुर्याम् । कर्तु शक्नुयामित्यर्थः । `शकि लिङ् च` (अष्टाध्यायी ३.३.१७२ ) इति शक्यार्थे लिङ् । अन्ये धन्विनो धनुर्भृते मम के । न केऽपीत्यर्थः । किंशब्दः कुत्सायाम् । `कुत्साप्रश्नवितर्केषु क्षेपे किंशब्द इष्यते` इति शाश्वतः

Summary AI "By your grace, even I, the flower-arrowed one, having only Spring as my companion, can cause even the Pinaka-wielding Shiva to lose his composure. What account are other archers to me?"

सारांश AI आपकी कृपा से वसंत को अपना एकमात्र सहायक पाकर मैं पिनाकधारी शिव का भी धैर्य भंग कर सकता हूँ, फिर अन्य धनुर्धारियों की क्या बिसात?

पदच्छेदः AI

तव	युष्मद् (६.१)	your
प्रसादात्	प्रसाद (५.१)	by the grace
कुसुमायुधः	कुसुम–आयुध (१.१)	the one with flower-arrows (I, Kamadeva)
अपि	अपि	even
सहायम्	सहाय (२.१)	as a companion
एकम्	एक (२.१)	only one
मधुम्	मधु (२.१)	Spring (Madhu)
एव	एव	only
लब्ध्वा	लब्ध्वा (√लभ्+क्त्वा)	having obtained
कुर्याम्	कुर्याम् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I can cause
हरस्य	हर (६.१)	of Shiva
अपि	अपि	even
पिनाकपाणेः	पिनाक–पाणि (६.१)	of the one holding the Pinaka bow
धैर्यच्युतिम्	धैर्य–च्युति (२.१)	the loss of composure
के	किम् (१.३)	what
मम	अस्मद् (६.१)	to me
धन्विनः	धन्विन् (१.३)	archers
अन्ये	अन्य (१.३)	other

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	व	प्र	सा	दा	त्कु	सु	मा	यु	धो	ऽपि
स	हा	य	मे	कं	म	धु	मे	व	ल	ब्ध्वा
कु	र्यां	ह	र	स्या	पि	पि	ना	क	पा	णे
र्धै	र्य	च्यु	तिं	के	म	म	ध	न्वि	नो	ऽन्ये

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect